Nijmegen verloot gratis treinpassen: voor 500 inwoners verdwijnt de reisdrempel straks echt
Nijmegen, dinsdag, 9 juni 2026.
Vanaf 1 september 2026 reizen 500 Nijmegenaren met een laag inkomen zes maanden gratis door heel Nederland. Ook in de spits.
Gratis trein, maar dan moet je wel loten
In Nijmegen krijgen vijfhonderd inwoners met een laag inkomen deze week een brief in de bus. Daarin staat een uitnodiging voor iets wat voor velen ondenkbaar klinkt: een halfjaar gratis met de trein, ook in de spits [1][2]. De zogenoemde Vooruitpas is geldig van 1 september 2026 tot en met 28 februari 2027 [1]. Wie zich aanmeldt maar pech heeft bij de loting, vangt bot — maar wethouder John Brom belooft dat het eerlijk gaat. ‘We gaan eerlijk en zorgvuldig loten’, zegt hij [1]. Er is wel een aardige bonus: wie een pas wint en deel uitmaakt van een gezin, zorgt er automatisch voor dat het hele gezin meereist [1]. De uitnodigingen gaan naar Nijmegenaren die al gebruikmaken van een busvoordeelabonnement [1][2]. Zij hebben drie weken de tijd om zich aan te melden [1].
NS wil weten: waar wil jij eigenlijk naartoe?
De Vooruitpas is een initiatief van NS, die Nijmegen uitnodigde om mee te doen aan de proef [1]. Het treinbedrijf wil twee dingen weten: helpt zo’n gratis pas tegen mobiliteitsongelijkheid, en — misschien nog interessanter — waar gaan mensen naartoe als de kosten geen rol meer spelen [1]? Want dat is precies de kern van het probleem. Wie weinig geld heeft, maakt steeds opnieuw een afweging: kan ik dit wel, en wat moet ik ervoor laten [1]? Een sollicitatiegesprek in Utrecht, familie bezoeken in Den Haag, een dagje uit met de kinderen — het zijn geen vanzelfsprekende uitjes als elke euro telt [1]. De pas is bovendien breed inzetbaar: naast NS-treinen geldt hij ook bij andere vervoerders zoals Arriva, richting Limburg via Cuijk en Boxmeer, en naar de Achterhoek [1]. Alleen internationale ritten van Eurostar vallen buiten de regeling [1]. De gemeente Nijmegen betaalt voor deelname een symbolisch bedrag van 1 euro aan NS, al zijn er wel extra kosten voor ambtelijke begeleiding [1].
Amersfoort loopt voor, Nijmegen volgt slim
Nijmegen is niet de enige stad die meedoet. Amersfoort gaat duizend passen uitdelen en start al eerder: op 1 juli 2026 [1][2]. Dat verschil in startdatum is bewust, zegt wethouder Brom. ‘Dat betekent dat we het reisgedrag in de vakantieperiode kunnen vergelijken met dat van daarna’ [1]. Nijmegen kon ambtelijk vijfhonderd passen aan, Amersfoort het dubbele [1]. Samen levert de proef in beide steden data op over hoe mensen reizen als de portemonnee geen obstakel meer is. Voor de gemeente Nijmegen telt nog iets anders mee: de proef past in het bredere streven om inwoners met weinig geld beter te laten meedoen in de samenleving, én het stimuleert tegelijk het gebruik van openbaar vervoer [1]. Twee vliegen in één klap dus — al moet je daar wel eerst voor loten.