Elon Musk komt pitchen bij ASML en zijn eigen medewerkers zijn woedend
Eindhoven, zaterdag, 6 juni 2026.
Musk bezoekt ASML in Eindhoven voor zijn $55 miljard-chipfabriek ‘Terafab’. Zijn eigen personeel dreigt met boycot.
De pitch die niemand wilde
Elon Musk staat deze week op de agenda bij ASML in Eindhoven. Niet als klant, maar als pitchende ondernemer. Musk wil aan ASML-medewerkers zijn plan presenteren voor ‘Terafab’: een gigantische chipfabriek die SpaceX wil bouwen in Grimes County, Texas, met een prijskaartje van maar liefst $55 miljard [1][4]. Het plan wordt door ingewijden omschreven als een ‘chip moonshot’ [1]. Maar niet iedereen bij ASML zit te wachten op dit bezoek. Op het interne communicatieplatform Viva Engage regent het boze reacties. Medewerkers dreigen de bijeenkomst te boycotten [2]. De onvrede heeft alles te maken met de controversiële politieke rol die Musk de afgelopen jaren heeft gespeeld, zowel in de Verenigde Staten als in Europa [GPT]. Een pitch die bedoeld is om enthousiasme te wekken, zorgt vooralsnog vooral voor frictie op de werkvloer.
Terafab: groot, groter, grootst
Wat is Terafab precies? SpaceX wil in het Texaanse Grimes County een halfgeleiderfabriek bouwen die de Amerikaanse chipproductie een flinke duw in de rug moet geven [4]. Op 3 juni 2026 stemde de commissie van Grimes County met 4 tegen 1 vóór een volledige vrijstelling van onroerendgoedbelasting voor het project — een zogeheten 100% property tax abatement — voor een periode van 35 jaar [4]. In ruil daarvoor betaalt SpaceX eenmalig $10 miljoen aan de county, gevolgd door een jaarlijkse betaling van $20 miljoen [4]. Musk verdedigde de belastingdeal op zijn eigen platform: zonder deze vrijstelling zou de fabriek een serieus concurrentienadeel hebben ten opzichte van chipfabrieken elders in de wereld [4]. De lokale bevolking is minder enthousiast: bewoners vrezen problemen met waterverbruik, energielevering en milieu [4]. SpaceX mikt daarnaast op een beursgang (IPO) met een verwachte waardering van $1,75 biljoen [4][5]. Ter vergelijking: de jaarlijkse inkomsten van Grimes County zouden door de PILOT-betalingen van SpaceX met circa 25% stijgen [4]. Dat klinkt mooi, maar of de bewoners dat ook zo zien, is een ander verhaal.
ASML midden in de storm
Voor ASML is de timing ongemakkelijk. Het bedrijf in Eindhoven is ‘s werelds grootste leverancier van geavanceerde lithografiemachines — onmisbaar voor de productie van de meest geavanceerde chips [GPT]. Als Terafab ooit van de grond komt, heeft SpaceX hoogstwaarschijnlijk ASML-machines nodig [alert! ‘dit is een logische gevolgtrekking op basis van de rol van ASML in de chipindustrie, maar is niet expliciet bevestigd in de beschikbare bronnen’]. Musk is bij ASML dus niet zomaar een toerist: hij is een potentiële grootklant die zijn visitekaartje komt afgeven. Tegelijkertijd worstelt ASML intern met onvrede. Medewerkers klagen over ontslagvergoedingen die zij als minimaal bestempelen voor een bedrijf met een recordaandelenkoers — een zakenbank voorspelt een koersdoel van maar liefst €1.300 per aandeel [2]. De gemeente Eindhoven kocht op 5 juni 2026 vijf nieuwe grondpercelen voor de uitbreiding van de ASML-campus [2]. De wereld van chips draait volop. Maar binnen de muren van ASML kookt de sfeer mee.