Het kabinet trekt twintig miljard uit en zet boeren op een streng dieet van maximaal 2,6 koeien per hectare.
Den Haag, vrijdag, 26 juni 2026.
Landbouwminister Van Essen trekt twintig miljard euro uit voor de stikstofcrisis. Boeren mogen nog maar 2,6 koeien per hectare houden. Zo moet de bouw snel weer beginnen.
Een stikstofslot dat kraakt
Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) presenteert vandaag, op vrijdag 26 juni 2026, het definitieve stikstofplan [2][4]. Gisteravond laat overlegde het kabinet-Jetten nog over de gevoelige ‘koeiennorm’ [2]. Premier Rob Jetten wil doorbraken forceren om Nederland eindelijk van het stikstofslot te halen [3]. Sinds de PAS-uitspraak in mei 2019 ligt de vergunningverlening voor woningen en wegen namelijk grotendeels stil [3]. Het kabinet trekt nu maar liefst 20 miljard euro uit tot 2034 [2][3]. Van Essen benadrukt dat er geen sprake is van gedwongen onteigening [3]. Wel moeten melkveehouders zich houden aan een maximum van 2,6 koeien per hectare [1][2][3]. Voor melkveehouders op zand- en lössgronden geldt bovendien de plicht om 85 procent van hun grond als grasland in te richten [2].
Bufferzones en boze boeren
Rondom circa 100 van de 130 stikstofgevoelige natuurgebieden komen strenge bufferzones [1][3]. Bij vijftien grote gebieden, zoals de Veluwe en de Peel, krijgen boeren te maken met een zone van 1 kilometer waar ze 20 procent extra stikstofreductie moeten realiseren [2]. Bij de overige gebieden gaat het om zones van 500 meter [2][3]. Dit raakt ruim 5.000 landbouwbedrijven direct [1]. Agractie-voorzitter Erik Luiten is woedend en stelt dat boeren worden opgeofferd om de BV Nederland te redden [4]. Historische cijfers laten zien dat boeren eerder niet stonden te springen om te stoppen: van de gereserveerde 4,2 miljard euro voor beëindigingsregelingen tussen 2019 en 2026 werd slechts 2,6 miljard euro gebruikt [2]. Dat is slechts 61.905% van het budget.
Iedereen aan de beurt
Het kabinet kijkt breder dan alleen de landbouw. Ook supermarkten en veevoerbedrijven moeten uiterlijk in 2027 stappen zetten, anders volgt er wetgeving [1][3]. De industrie en de transportsector moeten hun uitstoot in 2035 zelfs halveren ten opzichte van 2019 [3]. In oktober 2026 dienen de ministers zes spoedwetten in bij de Tweede Kamer [3]. De huidige coalitie heeft met 66 zetels echter geen meerderheid in de Tweede Kamer, dus het politieke debat belooft spannend te worden [1]. Mocht het doel in 2035 onverhoopt niet worden gehaald, dan dreigt alsnog een gedwongen krimp van de veestapel [1][2].