Nederlandse rechter dwingt regering tot actie: Bonaire krijgt eindelijk klimaatbescherming

2026-01-28 binnenland

Den Haag, woensdag, 28 januari 2026.
Acht Bonaire-bewoners wonnen vandaag een historische rechtszaak tegen de Nederlandse staat. De rechter oordeelde dat Nederland discrimineert door eilandbewoners minder te beschermen tegen klimaatverandering dan Europeanen. Boer Onnie Emerenciana ziet dagelijks hoe klimaatverandering zijn gewassen bedreigt. Nu moet de regering binnen 18 maanden bindende uitstootdoelen opstellen en tegen 2030 een concreet plan voor klimaatadaptatie op Bonaire invoeren. De zeespiegel stijgt er met 14-37 cm tegen 2050. Deze uitspraak volgt op de beroemde Urgenda-zaak en toont aan dat Nederland verantwoordelijk is voor alle 26.000 inwoners van het Caribische eiland, dat volledig afhankelijk is van toerisme.

Rechtbank wijst discriminatie aan

De rechtbank Den Haag oordeelde woensdag 28 januari dat de Nederlandse staat inwoners van Bonaire discrimineert door hen anders te behandelen dan Europeanen [8]. Dit is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens [8]. Greenpeace had de zaak aangespannen namens acht Bonaire-bewoners [3][8]. De rechter stelde dat Nederland onvoldoende maatregelen neemt om de 26.000 inwoners van het Caribische eiland te beschermen tegen klimaatverandering [8]. Zoals we eerder berichtten (https://dgki.nl/344df06-klimaatzaak-Bonaire/), wachtten de eisers op deze historische uitspraak die voor het eerst in Europa een land kan verplichten tot concrete klimaatbescherming. De uitspraak volgde op verhalen zoals die van boer Onnie Emerenciana, die dagelijks ziet hoe klimaatverandering zijn gewassen bedreigt en het steeds moeilijker maakt om groenten te verbouwen [5].

Concrete deadlines en klimaatgevolgen

Nederland moet nu binnen 18 maanden bindende doelen opstellen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen [3][8]. Ook moet de staat tegen 2030 een uitgewerkt plan invoeren om Bonaire weerbaarder te maken tegen klimaatverandering [8]. De urgentie is groot: de zeespiegel zal tegen 2050 stijgen met 14 tot 34 centimeter bij lage uitstoot, of 16 tot 37 centimeter bij hoge uitstoot [8]. In 2100 wordt dit zelfs 31 tot 78 centimeter respectievelijk 55 tot 127 centimeter [8]. De jaargemiddelde temperatuur stijgt van nu naar verwachting 29,3 tot 29,8 graden Celsius in 2050 [8]. Het zuiden van Bonaire is nu al kwetsbaar voor overstromingen [8]. De Nederlandse Klimaatwet bevat geen bindend reductiedoel voor 2030, en de kans dat Nederland zijn eigen doelstelling haalt is minder dan 5 procent [8].

Historische overwinning na Urgenda-succes

Deze uitspraak volgt op de beroemde Urgenda-zaak uit 2019, waarbij het Hooggerechtshof de regering al dwong tot emissiereductie [1]. Marieke Vellekoop van Greenpeace Nederland noemde een mogelijke overwinning ‘van historische betekenis’ omdat het de staat zou dwingen tot concrete maatregelen tegen extreme weersomstandigheden [1]. Bonaire, als bijzondere gemeente van Nederland sinds 2010, heeft ongeveer 26.000 inwoners die Dutch burgers zijn [1][8]. Het eiland is extra kwetsbaar door zijn ligging, kleinschaligheid en economische afhankelijkheid van toerisme [8]. Veel inwoners leven in armoede [8]. De Urgenda-uitspraak beïnvloedde al eerder klimaatzaken bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Internationaal Gerechtshof, die ook oordeelden dat falen bij klimaatbestrijding het internationaal recht schendt [1].

Bronnen

Bonaire klimaatrechtszaak