Hoge energieprijzen kosten Nederland tot 75.000 banen voor 2028

2026-06-09 economie

Amsterdam, dinsdag, 9 juni 2026.
Blijven de energieprijzen hoog door de oorlog in het Midden-Oosten, dan mist Nederland tot 2028 maar liefst 75.000 banen. Vervoer, industrie en de uitzendbranche worden het hardst geraakt.

75.000 banen op het spel

Het UWV publiceerde op 9 juni 2026 zijn Arbeidsmarktprognose 2026–2028 en de conclusie is hard [1][7]. Blijven de energieprijzen in 2026 en 2027 hoog door de oorlog in het Midden-Oosten, dan komen er tot 2028 slechts circa 125.000 banen bij [5][8]. Dalen de prijzen snel, dan loopt dat aantal op naar 200.000 [5][8]. Het verschil: 75.000 banen die er simpelweg niet komen [1][2][3]. Ter vergelijking: dat zijn meer arbeidsplaatsen dan de hele stad Amersfoort aan banen telde in 2025, namelijk 227.700 [6]. De oorzaak ligt bij de sterk gestegen energieprijzen sinds Israël en de VS in februari 2026 Iran aanvielen, waardoor de Straat van Hormuz werd afgesloten en de olie- en gasprijzen wereldwijd omhoogschoten [2][4]. Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie bij het UWV, is eerlijk over de tijdelijkheid: “Het is allemaal tijdelijk. We gaan er vanuit dat in 2028 het allemaal terugveert, tenminste als dan de oorlog voorbij is” [2]. Geruststelling, met een kleine asterisk.

Vervoer, industrie en uitzendbureaus: wie betaalt de rekening?

Niet iedereen merkt de pijn even hard. De sectoren vervoer en opslag, industrie, detail- en groothandel, horeca en de uitzendbranche zijn de grote verliezers bij aanhoudend hoge energieprijzen [1][3][7][8]. Transportbedrijven draaien op diesel. Fabrieken op gas en stroom. En als die rekeningen stijgen, snijden werkgevers als eerste in tijdelijk personeel. “Als het in die sectoren slecht gaat, verliezen uitzendkrachten als eerste hun werk. Het aantal uitzendbanen daalt dan snel”, aldus het UWV [8]. Witjes benadrukt dat veel uitzendkrachten juist in vervoer en industrie actief zijn, wat de uitzendbranche extra kwetsbaar maakt [2]. Regionaal zijn de verschillen groot. Noord-Limburg en Zuid-Limburg riskeren een krimp van 1 tot 2 procent van de werkgelegenheid [7][8]. Drenthe, Zeeland, de Achterhoek en Midden-Limburg volgen met lichte dalingen [3][7]. Aan de andere kant van het spectrum staan Groot Amsterdam, Haaglanden en Zuidoost-Brabant, die zelfs bij hoge energieprijzen met meer dan 2 procent groeien [7][8]. Flevoland doet het ook beter dan gemiddeld: zelfs in het slechte scenario groeit de werkgelegenheid daar nog met 1,9 procent [4]. Rabobank voorspelde op 30 april 2026 al dat de boodschappen richting december 2026 flink duurder zullen worden [2]. Consumenten die minder uitgeven, zijn slecht nieuws voor de horeca en de detailhandel — een zichzelf versterkende spiraal.

Winnaars bestaan ook: zorg, ICT en scholing

Gelukkig is het geen volledig somber verhaal. Terwijl energie-intensieve sectoren krimpen, blijven zorg en welzijn, ICT en specialistische zakelijke dienstverlening gewoon doorgroeien [3][5][7]. De zorg voegt tot 2028 naar verwachting 90.000 banen toe, de zakelijke dienstverlening bijna 60.000 en de ICT-sector circa 20.000 [7][8]. Bij banken liggen de kaarten anders: reorganisaties en AI zorgen juist voor een afname van het aantal banen in de financiële sector [3][5][7]. UWV-bestuurslid Judith Duveen trekt daaruit een duidelijke conclusie: “Gemiddeld geven werkgevers aan dat bijna de helft van de vacatures moeilijk in te vullen is. Alleen door mensen de kans te geven zich te blijven ontwikkelen, kunnen werkgevers, werkenden en werkzoekenden wendbaar en toekomstbestendig blijven” [1][3]. Witjes sluit zich daarbij aan: “Het is van belang om bij de les te blijven. Investeren in mensen is altijd belangrijk, maar juist nu moet je alle zeilen bijzetten” [2]. Wie nu in Amersfoort werkt als vrachtwagenchauffeur of productiemedewerker, doet er dus goed aan alvast na te denken over bijscholing. Het Werkcentrum helpt daarbij, voor zowel werkgevers als werkzoekenden [3][6]. De boodschap van het UWV is helder: de energiecrisis is tijdelijk, maar de arbeidsmarkt verandert structureel. Wie meeverandert, komt er sterker uit.

Bronnen

energieprijzen arbeidsmarkt