Portugal lanceert Europa's eerste drone-vliegdekschip en verandert de marine voor altijd
Lissabon, donderdag, 29 januari 2026.
Voor 132 miljoen euro bouwt Portugal het eerste Europese schip dat volledig draait om drones. De D João II kan binnen een week van missie veranderen, 45 dagen op zee blijven en kost een fractie van traditionele vliegdekschepen. Het 107 meter lange schip lanceert lucht-, zee- en onderwaterdrones tot 6000 meter diepte. Portugal bewaakt hiermee 4 miljoen vierkante kilometer oceaan - het grootste zeegebied van de EU. Dit markeert een keerpunt: tegen 2045 bestaat bijna de helft van de Amerikaanse vloot uit onbemande systemen.
Revolutionaire scheepsbouw in Roemenië
Portugal is momenteel bezig met de bouw van Europa’s eerste dedicated drone-vliegdekschip, de D João II, in Galați, Roemenië [1]. Het Nederlandse scheepsbouwbedrijf Damen voert de constructie uit voor 132 miljoen euro, waarbij 94,5 miljoen euro uit Europese fondsen komt en 37,5 miljoen euro van de Portugese staat [2]. De levering staat gepland voor de tweede helft van 2026 [1][3]. Dit 107,6 meter lange schip kan 15,5 knopen varen en heeft een bemanning van 48 personen plus 42 specialisten zoals drone-operators [1][3]. Het schip heeft een vliegdek van 94 meter, een hangar voor onderhoud en een autonomie van 45 dagen op zee [1][3]. Voor Nederlandse lezers betekent dit een nieuwe speler in Europese maritieme technologie - Portugal loopt voorop waar Nederland traditioneel sterk was in scheepsbouw.
Flexibiliteit en kostenefficiëntie
De D João II onderscheidt zich van traditionele vliegdekschepen door zijn unieke flexibiliteit. Het schip kan binnen een week van missieprofiel wisselen door uitrusting aan boord te vervangen [1]. Ricardo Sá Granja van de Portugese marine legt uit: ‘Deze aanpak stelt het schip in staat hoge functionele flexibiliteit te behouden, waarbij het kan schakelen tussen verschillende missieprofielen zonder significante structurele compromissen’ [1]. Het schip kan 18 containers, 18 lichte voertuigen en 10 boten accommoderen, terwijl een op afstand bestuurbaar voertuig dieptes van 6.000 meter kan bereiken [1][3]. Ter vergelijking: een Ford-klasse nucleaire vliegdekschip kost ongeveer 13 miljard dollar en weegt 100.000 ton, terwijl de Queen Elizabeth meer dan een miljard dollar kost [2]. De D João II biedt dus vergelijkbare capaciteiten voor een fractie van de kosten.
Strategische betekenis voor de toekomst
Portugal’s maritieme ruimte beslaat ongeveer 4 miljoen vierkante kilometer, waarmee het de grootste kuststaat van de EU is [1]. Tussen 2022 en 2024 volgde de Portugese marine 143 Russische schepen langs de Portugese kust [1][2]. Deze ontwikkeling past in een mondiale trend: admiraal Christopher Alexander van de Amerikaanse marine schatte deze maand in Washington D.C. dat tegen 2045 ongeveer 45 procent van de Amerikaanse oppervlaktevloot uit onbemande systemen zal bestaan [1][2]. Premier Luís Montenegro ondertekende eind 2025 een akkoord met Oekraïne voor gezamenlijke productie van onderwaterdrones, waarbij hij stelde: ‘Portugal en Oekraïne hebben expertise op het gebied van onbemande voertuigen die vandaag de dag toonaangevend is in de wereld’ [1][2]. Voor Nederlandse defensie-industrie betekent dit nieuwe samenwerkingsmogelijkheden en een verschuiving naar onbemande systemen die ook onze marine kan beïnvloeden.