Nederlanders stemmen vandaag massaal voor lokale partijen bij gemeenteraadsverkiezingen

2026-03-18 politiek

Nederland, woensdag, 18 maart 2026.
De stembussen zijn vandaag tot 21:00 uur open voor de gemeenteraadsverkiezingen in 340 Nederlandse gemeenten. Eerste opkomstcijfers blijven laag met percentages tussen de 4% en 15% rond de middag. Lokale partijen worden de grote favoriet met 31% van de stemmen vier jaar geleden. Landelijke politieke kopstukken zoals premier Rob Jetten, PVV-leider Geert Wilders en GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver brachten hun stem uit. Bijzondere stemlocaties zoals de Domtoren in Utrecht en het kleinste stembureau van Nederland in een huiskamer in Marle maken de verkiezingsdag kleurrijk.

Lage opkomst zorgt voor zorgen, creatieve acties blijven uit

De voorspellingen komen uit: de opkomst blijft dramatisch laag. In Utrecht noteerden ze om 09:00 uur slechts 5,7 procent, terwijl dat in 2018 nog 8,4 procent was [5]. Bodegraven-Reeuwijk haalde tot 10:00 uur 8 procent (2337 personen), Waddinxveen 7,55 procent (2023 personen) en de Krimpenerwaard 14,69 procent [1]. Ter vergelijking: vier jaar geleden stemde nog 51 procent van Nederland [3][8]. De creatieve acties van gemeenten om kiezers te lokken - zoals eerder gerapporteerd op [https://dgki.nl/93ed60f-gemeenteraadsverkiezingen-opkomst/] - lijken weinig effect te hebben. Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam beloofde nog van de Euromast te abseilen als de opkomst hoger wordt dan in 2022, toen de stad 38,9 procent haalde [6]. Die belofte komt nu wel heel dichtbij.

Politieke kopstukken trekken naar stembus, lokale partijen favoriet

Premier Rob Jetten stemde rond 08:30 uur in OBS Archipel in Den Haag [6], terwijl PVV-leider Geert Wilders zijn stem uitbracht in Woonzorgcentrum Ametisthorst [6]. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver stemde in het Kunstmuseum, waar stemmers tussen 10:00 en 17:00 uur gratis toegang kregen tot tentoonstellingen [6]. VVD-leider Dilan Yesilgöz koos voor het Oostelijk Havengebied in Amsterdam [5]. ChristenUnie-lijsttrekker Mirjam Bikker stemde in Gouda en zei: “Vanuit geloof opstaan voor het goede. In deze onrustige tijden zijn mensen nodig die dat willen doen in de gemeenteraad” [6]. Lokale partijen blijven de grote favoriet: in 2022 haalden ze 31 procent van de stemmen, meer dan de 29 procent van vier jaar daarvoor [3]. Bij de komende verkiezingen heeft 29 procent van de kiezers die al weten wat ze gaan stemmen een voorkeur voor een lokale partij [7].

Bijzondere stemlocaties maken verkiezingsdag kleurrijk

De verkiezingsdag kreeg kleur door bijzondere stemlocaties. In Utrecht konden mensen stemmen in de Domtoren, compleet met livemuziek [5]. Het kleinste stembureau van Nederland bevond zich in de huiskamer van Wim Westhoff in Marle, Overijssel, waar al twintig stemmers langskwamen voor koffie met koek [6]. Deze woning doet al sinds 1948 dienst als stembureau [6]. In Oudenbosch konden mensen vanuit hun auto stemmen [5], terwijl burgemeester Femke Halsema van Amsterdam haar stem uitbracht in poppodium Melkweg [6]. Twee jongeren vierden hun 18e verjaardag met hun eerste stem: Isabel Bouwmeester stemde samen met haar vader, burgemeester Gerolf Bouwmeester van Leusden [6], en Viggo Verhoeven uit Etten-Leur combineerde stemmen met het ophalen van zijn rijbewijs [6]. De stembussen sluiten vanavond om 21:00 uur, waarna de tellingen beginnen.

Bronnen

gemeenteraadsverkiezingen opkomst