Nederland mist stikstofafspraak met Europa - alsnog te veel stikstof op kwetsbare natuurgebieden
Nederland, woensdag, 11 maart 2026.
De Nederlandse stikstofaanpak faalt spectaculair. Ondanks 32% minder stikstofneerslag sinds 2005 blijft op 70% van de gevoelige natuur te veel stikstof vallen. Voor 2030 verwacht het PBL slechts 33% verbetering terwijl 50% nodig is. De landbouw veroorzaakt nog steeds de helft van alle stikstofuitstoot. Aanvullende maatregelen zijn urgent nodig om Europese natuurwetgeving na te leven.
Landbouw blijft grootste vervuiler
De cijfers liegen er niet om. Bijna de helft van alle stikstof die op Nederlandse natuurgebieden neerslaat komt van onze eigen boeren [1][2]. Verkeer en vervoer zorgen voor 12% van de vervuiling, de industrie voor slechts 2% [1][2]. Een derde van de stikstof waait over uit het buitenland [2]. Tussen 2010 en 2017 stagneerde de daling van stikstofneerslag compleet [1]. Pas daarna zette de verbetering weer door, vooral dankzij beëindigingsregelingen waarbij boeren hun bedrijf stopten [1][2]. De Lbv en Lbv-plus regelingen leverden de grootste bijdrage aan stikstofvermindering [1][2].
Doelen voor 2030 onhaalbaar
Het ziet er somber uit voor 2030. Waar 50% van de stikstofgevoelige natuur onder de kritische depositiewaarde zou moeten liggen, verwacht het PBL slechts 33% te halen [1][2]. In 2005 lag nog maar 21% van de gevoelige natuur onder deze grens, in 2023 was dit gestegen naar 30% [1][2]. De huidige stikstofmaatregelen dragen maar 10 tot 15% bij aan de benodigde vermindering [1][2]. De helft van de verwachte verbetering tot 2030 komt door emissiereducties in het buitenland en andere ontwikkelingen, niet door Nederlands beleid [1]. Deze magere bijdrage toont aan dat aanvullende maatregelen dringend nodig zijn.
Nieuw programma moet het redden
Het huidige Programma Stikstofreductie en Natuurverbetering moet worden vernieuwd [1][2]. Experts pleiten voor een langetermijnvisie die verder kijkt dan alleen stikstof [1]. Ook andere drukfactoren op de natuur moeten worden aangepakt [1]. Nauwe samenwerking tussen overheden, landbouw en terreinbeheerders is cruciaal voor succes [2]. De kennisinstituten PBL, WUR en RIVM blijven de voortgang monitoren in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur [1][2]. Voor gewone Nederlanders betekent dit dat natuurgebieden waar ze graag wandelen of fietsen nog jaren last houden van te veel stikstof.