Een op de vier Nederlanders met diabetes weet het niet eens
Nederland, dinsdag, 10 februari 2026.
Nieuwe cijfers schokken: 400.000 Nederlanders lopen rond met diabetes type 2 zonder dat ze het doorhebben. Dit betekent dat een kwart van alle diabetespatiënten onbehandeld blijft. Het aantal onwetende patiënten steeg sinds 2020 met 33 procent. Experts noemen dit ‘extreem zorgelijk’ omdat jarenlang onbehandelde diabetes onomkeerbare schade veroorzaakt. Denk aan zenuwschade, blindheid, nierfalen en hartproblemen. De helft van alle diabetespatiënten krijgt uiteindelijk te maken met zulke complicaties. Het Diabetes Fonds pleit voor grootschalige screening om deze stille epidemie tegen te gaan.
Onderzoek brengt verborgen patiënten in beeld
Het Nederlands Cohorten Consortium (NCC) onderzocht gegevens van 216.000 Nederlanders die deelnemen aan langlopende studies [1][4]. De onderzoekers gebruikten data van zeven universiteiten, Universitair Medische Centra en het RIVM [1]. Nederland heeft ongeveer 1,1 miljoen mensen met een officiële diabetes type 2 diagnose [1]. Daar komen nu dus nog eens 400.000 onwetende patiënten bij [1]. Dat betekent dat 26.667 procent van alle diabetespatiënten niet weet dat ze ziek zijn [1]. Miranda Schram, hoogleraar diabetes-epidemiologie, noemt de situatie ‘extreem zorgelijk’ [4]. De onderzoeksgroep was wel hoger opgeleid dan gemiddeld, dus de onderzoekers corrigeerden hun cijfers met CBS-data over opleidingsniveau [4][6].
Diabetes type 2 als sluipmoordenaar
Diabetes type 2 wordt vaak een sluipmoordenaar genoemd omdat de ziekte heel langzaam groeit zonder duidelijke klachten [3]. De eerste symptomen zijn vaag: vermoeidheid, dorst en vaak moeten plassen [1][6]. Veel mensen gaan daar niet direct mee naar de dokter [6]. Het lichaam kan suiker niet meer goed verwerken, waardoor het suikergehalte in het bloed stijgt [1]. Dit leidt tot schade aan bloedvaten en zenuwen [1]. Zonder behandeling krijgen patiënten een verhoogde kans op hart- en vaatziekten, nierschade en problemen met het zicht [1]. Meer dan de helft van alle mensen met diabetes krijgt te maken met ernstige complicaties zoals hartinfarct, schade aan ogen en bloedvaten, dementie en nierfalen [3].
Diabetes Fonds roept op tot actie
Diena Halbertsma, algemeen directeur van het Diabetes Fonds, waarschuwt dat jarenlang rondlopen met onbehandelde diabetes onomkeerbare schade veroorzaakt [1]. De ziekte ontstaat meestal boven de 40 jaar, maar ook jongere mensen kunnen het krijgen [6]. Aanleg is deels erfelijk bepaald, maar overgewicht, ongezonde voeding en te weinig beweging vergroten de kans aanzienlijk [4][6]. Ook roken verhoogt het risico [4]. Het Diabetes Fonds heeft een online test op hun website waarmee mensen hun risico kunnen bepalen [6]. Bij een hoog risico krijgen ze het advies een huisarts te bezoeken [6]. Het fonds roept de overheid op om meer te investeren in vroege opsporing en preventie, en meer werk te maken van een gezonde leefomgeving [3]. Schram pleit voor laagdrempelige screening om ernstigere gezondheidsproblemen te voorkomen [1].