Het leenstelsel dreef meer dan de helft van alle mannelijke studenten terug naar huis
Nederland, vrijdag, 6 februari 2026.
CBS-onderzoek onthult hoe het leenstelsel studentenhuisvesting drastisch veranderde. Van studenten die in 2023 afstudeerden woonde 43% de hele studietijd thuis, tegen 31% in 2016. Mannen blijven opvallend vaker thuis: 52% ging nooit op kamers. Hbo-studenten kozen massaal voor thuiswonen.
Hbo-studenten kozen massaal voor het ouderlijk huis
De cijfers laten een schrikbarende ontwikkeling zien. Hbo-studenten bleven het vaakst thuis: van 41 procent in 2016 naar maar liefst 55 procent in 2023 [1]. Universitaire studenten volgden dezelfde trend, van 19 procent naar 32 procent [1]. Het verschil tussen mannen en vrouwen is opvallend groot. Van de mannen die in 2020 afstudeerden, ging 52 procent nooit op kamers, tegenover 34 procent van de vrouwen [1]. In 2016 waren deze percentages nog 40 procent voor mannen en 24 procent voor vrouwen [1]. Een stijging van 30 procent voor mannen en 41.667 procent voor vrouwen.
Studenten verhuizen pas veel later uit huis
Wie wél het ouderlijk huis verliet, deed dat steeds later. Na het eerste studiejaar woonde 79 procent van de studenten die in 2023 afstudeerden nog thuis, tegen 63 procent van degenen die in 2016 hun diploma haalden [1]. Na drie jaar studeren was het verschil nog groter: 60 procent woonde in 2023 nog thuis versus 43 procent in 2016 [1]. Dit betekent een stijging van 25.397 procent na het eerste jaar en 39.535 procent na drie jaar. Voor veel ouders betekent dit dat hun volwassen kinderen langer financieel afhankelijk blijven en de energierekening hoger uitvalt.
Basisbeurs keerde terug na kritiek op schulden
Het leenstelsel werd in 2015 ingevoerd om studenten geld te laten lenen voor hun studie [1]. De kritiek kwam snel: studenten bouwden hoge schulden op [1]. In 2023 keerde de basisbeurs daarom terug [1]. Het onderzoek van het CBS en het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut richtte zich op studenten die voor hun twintigste begonnen met studeren [2]. Deze keuze voorkomt dat studenten die al jaren uit huis waren of aan een tweede studie begonnen de resultaten verstoren [2]. De gevolgen van het leenstelsel zijn duidelijk zichtbaar: een hele generatie studenten moest thuis blijven wonen vanwege geldgebrek.