Polen stapt vandaag uit landmijnenverdrag en brengt Diana's erfenis in gevaar
Angola, vrijdag, 20 februari 2026.
Vandaag trekt Polen zich officieel terug uit het Ottawa-verdrag dat landmijnen verbiedt. Het land wil zijn oostgrens met Rusland en Belarus verdedigen door weer mijnen te gaan produceren en inzetten. Dit bedreigt het levenswerk van prinses Diana, die in 1997 met haar iconische wandeling door een Angolees mijnenveld het wereldwijde verbod op deze wapens hielp realiseren. Polen volgt Finland, Estland, Letland en Litouwen die vorig jaar al uitstapten vanwege de Russische dreiging. Premier Tusk belooft dat Polen binnen 48 uur zijn grenzen kan bemijnen bij gevaar.
Rusland dwingt Europa terug naar landmijnen
Poolse vicepremier Pawel Zalewski maakt geen geheimen van zijn plannen. “Deze mijnen zijn een van de belangrijkste elementen van de verdedigingsstructuur die we bouwen op de oostelijke flank van de NAVO,” zegt hij tegen persbureau Associated Press [1][3]. Polen wil binnen 48 uur zijn oostgrens kunnen bemijnen als Rusland aanvalt [1][3]. Het land investeert in het project Tarcza Wschód (Schild van het Oosten), een verdedigingslinie langs de grenzen met Rusland en Belarus [1]. Zalewski benadrukt dat Polen “geen agressief land” is, maar “alle middelen moet gebruiken om Rusland af te schrikken” [3]. De ironie is bitter: landmijnen werden ooit verboden omdat meer dan 80 procent van de slachtoffers burgers zijn [1], maar nu keert Europa er massaal naar terug uit angst voor Poetins oorlogsmachine.
Diana’s iconische wandeling wordt vergeten erfenis
In 1997 liep prinses Diana door een geruimd mijnenveld in Angola, het zwaarst bemijnde land ter wereld [GPT]. Die iconische beelden werden het symbool van haar campagne tegen landmijnen [1]. Haar inzet leidde tot het Ottawa-verdrag dat 165 landen tekenden [1]. Polen ratificeerde het verdrag pas in 2012 en vernietigde zijn voorraad antipersoneelsmijnen in 2016 [1][3]. Zoon Harry volgde in 2019 haar voetsporen door ook een mijnenveld in Angola te betreden [1]. Maar nu dreigt Diana’s erfenis teniet te worden gedaan. In 2023 kwamen 833 mensen om door landmijnen, het hoogste aantal sinds 2011 [1]. Jan Tijmen Ninck Blok, expert humanitair oorlogsrecht bij het Rode Kruis, noemt de uittreding van vijf Europese landen “zeer zorgwekkend” [1]. Hij wijst erop dat moderne technologie zoals satellieten en drones landmijnen overbodig heeft gemaakt [1].
Nederland moet rekening houden met nieuwe realiteit
Voor Nederland betekent deze ontwikkeling dat de veiligheid in Europa fundamenteel verandert. Als NAVO-lid staat Nederland achter Poolse veiligheidsmaatregelen, maar de terugkeer van landmijnen creëert nieuwe risico’s [GPT]. Nederlandse hulporganisaties die zich inzetten voor mijnslachtoffers zien hun werk bemoeilijkt door nieuwe conflicten [1]. Bovendien ontwikkelen landen nu ‘slimme landmijnen’ die op afstand aan- en uitgezet kunnen worden [1]. Rusland en de Verenigde Staten hebben het Ottawa-verdrag nooit ondertekend [1][3], wat de internationale rechtsnorm verder ondermijnt. De VS gaven Oekraïne recent antipersoneelsmijnen om de Russische opmars te vertragen [3]. Dit toont aan dat ook westerse landen bereid zijn internationale afspraken te negeren als de militaire nood hoog is. Voor Nederlandse vredesorganisaties en diplomaten wordt het steeds moeilijker om Diana’s droom van een mijnvrije wereld levend te houden.