NAVO-bondgenoten stoppen met het delen van geheime informatie met Amerika vanwege Trumps Groenland-plannen
Brussel, dinsdag, 20 januari 2026.
Europese inlichtingendiensten beperken voor het eerst sinds de jaren 1950 de uitwisseling van gevoelige informatie met Washington. NAVO-functionarissen vrezen dat Trump classified data zal gebruiken voor zijn plannen om Groenland over te nemen. De breuk raakt het hart van de trans-Atlantische samenwerking: de legendarische ‘Five Eyes’ alliantie die sinds 1941 bestaat. Britse bronnen noemen de situatie ‘ongekend’ en waarschuwen dat het VK zijn status als belangrijkste inlichtingenpartner kwijtraakt. Zeven Europese landen bereiden ondertussen plannen voor om hun militaire aanwezigheid op Groenland te versterken, terwijl Trump dreigt met tarieven op NAVO-landen die zijn Groenland-ambitie niet steunen.
Inlichtingenstop creëert spanning binnen NAVO
De gebeurtenissen spelen zich af in de Verenigde Staten en Europa, waar NAVO-functionarissen de uitwisseling van gevoelige informatie beperken uit angst dat deze bij Trump terechtkomt [1]. Een senior NAVO-insider vertelt dat Amerikaanse collega’s zich nu verontschuldigen voor de situatie [1]. Europese inlichtingenofficieren hebben beperkt contact met hun Amerikaanse tegenhangers omdat ze vrezen dat informatie wordt gebruikt voor een gedwongen overname van Groenland [4]. Een Britse inlichtingenbron noemt de verslechtering van banden ‘ongekend’ en waarschuwt dat het VK zijn status als belangrijkste inlichtingenpartner kwijtraakt - het land wordt nu gezien als ‘gewoon een deel van Europa’ [4]. Voor Nederlandse burgers betekent dit dat de veiligheidsgaranties waar Nederland decennia op heeft vertrouwd, onder druk staan.
Tarieven en militaire tegenmaatregelen
Trump dreigt vanaf 1 februari tarieven van 10% op te leggen aan acht NAVO-landen, oplopend tot 25% vanaf 1 juni [3]. Deze strafmaatregelen gelden voor landen die zijn Groenland-initiatief niet steunen [3]. Nederland staat mogelijk op deze lijst, wat Nederlandse exporteurs direct zou treffen. Ondertussen bereiden delegaties uit het VK, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, Nederland en Finland plannen voor om een geallieerde militaire aanwezigheid in Nuuk op te bouwen [1]. Denemarken heeft zijn militaire contingent op Groenland al versterkt als reactie op druk uit Washington [3]. Dr. Dan Lomas van de Universiteit van Nottingham waarschuwt dat Trumps tweede termijn een ‘destabiliserend effect’ heeft dat een ‘langetermijnprobleem’ kan worden [1].
Einde van een historische alliantie?
De huidige crisis bedreigt samenwerkingsverbanden die teruggaan tot 1941, toen de Sinkov-missie de basis legde voor open inlichtingenuitwisseling tussen de VS en bondgenoten [1]. De ‘Two Eyes’ overeenkomst tussen de VS en het VK, en de uitgebreide ‘Five Eyes’ alliantie met Australië, Canada en Nieuw-Zeeland, staan onder druk [1][3]. Professor Rory Cormac van de Universiteit van Nottingham vergelijkt de huidige spanning in de VS-VK relaties met de Suez-crisis van 1956 [1]. Een Amerikaanse inlichtingenbron spreekt van ‘alliantie-brekende bewegingen die de wereldorde decennia kunnen veranderen’ [1]. Sir Keir Starmer probeerde op 19 januari de boel nog bij elkaar te houden door te benadrukken dat het VK de nauwe inlichtingenrelatie wil voortzetten, maar de werkelijkheid op de werkvloer lijkt anders [1].