AI neemt werk van Nederlandse jongeren over en dat wordt al zichtbaar in de cijfers
Nederland, donderdag, 22 januari 2026.
Sinds ChatGPT eind 2022 verscheen, daalden vacatures in AI-gevoelige beroepen 2,5 keer sneller dan elders. Jongeren van 15-24 jaar verliezen massaal werk: 13% minder werkgelegenheid in beroepen zoals software-ontwikkelaar en accountant. Rabobank-economen tonen aan dat 19.000 vacatures verdwenen terwijl de jeugdwerkloosheid met 25.000 steeg. AI concurreert vooral met verse afgestudeerden die codeerbare kennis hebben maar praktijkervaring missen.
Vacatures verdwijnen razendsnel in AI-beroepen
De cijfers liegen er niet om. In het tweede kwartaal van 2025 waren er bijna 25% minder openstaande vacatures in beroepen die gevoelig zijn voor AI-automatisering dan eind 2022 [1][2]. Ter vergelijking: in andere beroepen daalde het aantal vacatures met minder dan 10% [2]. Dit betekent een verdwijning van ruim 19.000 vacatures in AI-gevoelige sectoren [1][2]. Vooral sectoren zoals zakelijke dienstverlening en ICT kregen klappen. Ondanks dat de toegevoegde waarde van zakelijke dienstverlening met 2,6% groeide sinds het laatste kwartaal van 2022, daalde het aantal banen onder jonge werkenden met ongeveer 8% [1]. In de ICT-sector was de klap nog harder: 6,5% groei in waarde, maar 11% minder jongeren aan het werk [1].
Jongeren betalen de rekening
Verse afgestudeerden krijgen de zwaarste klappen. In het derde kwartaal van 2025 werkten er 13% minder jongeren van 15-24 jaar in AI-gevoelige beroepen dan in het vierde kwartaal van 2022 [1][2]. Dat komt neer op ongeveer 19.000 minder banen voor deze leeftijdsgroep [1][2]. Rabobank-economen leggen uit waarom AI vooral jongeren treft: ‘GenAI concurreert vooral met jonge werkenden die net van de opleiding komen, omdat het uitblinkt in het toepassen van vastgelegde kennis maar impliciete kennis mist’ [6]. Met andere woorden: AI kan doen wat je op school leert, maar heeft geen streetsmarts. De timing is geen toeval - tussen het vierde kwartaal van 2022 en het derde kwartaal van 2025 steeg de algehele werkloosheid in Nederland met 38.000 mensen, waarvan 25.000 jongeren [1][2].
Bedrijven profiteren, werknemers twijfelen
Terwijl bedrijven optimistisch blijven over groei, hebben werknemers hun bedenkingen. Recent onderzoek van Randstad toont aan dat 95% van de werkgevers groei verwacht, maar slechts 51% van de werknemers deelt dit optimisme [3]. Bijna de helft van de werknemers (47%) vreest dat AI vooral het bedrijf ten goede komt [3]. De vraag naar AI-vaardigheden explodeert intussen: in 2025 steeg de vraag naar AI Agent-vaardigheden met 1587% en naar AI Trainers met 247% [3]. Prompt engineering groeide met 403% [3]. Voor werknemers betekent dit: bijscholen of achterblijven. Gelukkig erkent 65% van de werknemers deze noodzaak en zoekt 52% zelfstandig naar scholingsmogelijkheden [3]. De boodschap is helder: wie zich aanpast, overleeft. Zoals Sander van ‘t Noordende van Randstad het stelt: ‘Arbeidsmarkten staan onder immense druk, en het zijn degenen die zich aanpassen die zullen slagen’ [3].