Russische elektronische oorlogsvoering raakt nu ook Britse defensieministers tijdens vlucht
Rusland, maandag, 25 mei 2026.
Drie uur lang moesten piloten zonder GPS navigeren toen het vliegtuig van defensieminister John Healey werd gestoord nabij de Russische grens. Het incident toont hoe elektronische oorlogsvoering een nieuw normaal wordt.
Britse defensieminister getroffen door Russische GPS-jamming
De Britse defensieminister John Healey ondervond donderdag 21 mei elektronische oorlogsvoering toen zijn RAF-vliegtuig nabij de Russische grens vloog [1][2][3]. Het incident gebeurde tijdens zijn terugvlucht uit Estland, waar hij Britse soldaten had bezocht die deelnamen aan NAVO-oefeningen [1][2]. Gedurende de gehele drie uur durende vlucht moesten de piloten van het Dassault Falcon 900LX toestel overschakelen op een alternatief navigatiesysteem omdat het GPS volledig werd uitgeschakeld [1][2]. Smartphones en laptops aan boord konden geen internetverbinding maken [2]. Passagiers, waaronder fotografen en een verslaggever, kregen te horen dat het vliegtuig veilig kon blijven opereren ondanks de storing [2]. Het is onduidelijk of Healey bewust werd geviseerd, maar zijn vliegroute was wel zichtbaar op vliegtuigtrackingwebsites [1][2].
Groeiend patroon van Russische elektronische aanvallen
Dit is niet het eerste incident van dit soort. In maart 2024 werd het GPS-signaal van een RAF-vliegtuig met toenmalig defensieminister Grant Shapps ook gestoord gedurende ongeveer 30 minuten tijdens een vlucht vanuit Polen [2]. En in september 2025 moest een vliegtuig met Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen landen met behulp van papieren kaarten vanwege GPS-verstoringen die aan Russische interferentie werden toegeschreven [3]. Deze elektronische oorlogsvoering wordt een steeds groter probleem voor Nederland en andere Europese landen. In 2025 riepen dertien EU-landen de Europese Commissie op actie te ondernemen tegen verstoringen van satellietnavigatiediensten [3]. Voor Nederlandse reizigers en bedrijven betekent dit dat vluchten vertraging kunnen oplopen of moeten uitwijken naar andere routes wanneer GPS-systemen worden gestoord.
Gevaarlijke confrontaties in de lucht nemen toe
Het GPS-incident volgt op een nog gevaarlijkere confrontatie van afgelopen maand boven de Zwarte Zee, waarbij twee Russische gevechtsvliegtuigen ‘herhaaldelijk en gevaarlijk’ een Brits spionagevliegtuig onderschepten [1][2]. Een Russische Su-27 vloog slechts zes meter van de neus van het ongewapende Rivet Joint toestel en voerde zes keer een manoeuvre uit [1][2]. Een Su-35 vloog zo dichtbij dat het noodsystemen activeerde en de automatische piloot uitschakelde [2]. Healey noemde dit incident ‘onaanvaardbaar’ en het gevaarlijkste sinds september 2022, toen een Russisch vliegtuig een raket afvuurde in de buurt van een Brits toestel [1]. Voor Nederlandse NAVO-bondgenoten betekenen deze escalerende tactieken dat militaire samenwerking en luchtruimbewaking belangrijker worden, vooral omdat landen rond de Baltische Zee regelmatig communicatieverstoringen melden [1].