AIVD blokkeert politicus voor ministerpost en schudt Den Haag wakker
Den Haag, donderdag, 26 februari 2026.
Een beoogde minister kon geen kabinetspost krijgen omdat de veiligheidsscreening faalde. De AIVD ontdekte blijkbaar iets wat de politicus ongeschikt maakte voor toegang tot staatsgeheimen. Dit roept fundamentele vragen op over hoe diep de inlichtingendienst graaft in het verleden van politici. De zaak toont de spanning tussen democratische transparantie en nationale veiligheid. Terwijl de ‘nieuwe politiek’ ruimte wil innemen, botst deze op de harde realiteit van veiligheidscontroles. Het incident illustreert hoe één negatief AIVD-advies een politieke carrière kan beëindigen - zonder dat de redenen ooit openbaar worden.
PVV-politicus Markuszower valt door de mand
De beoogde minister blijkt PVV-Kamerlid Gidi Markuszower te zijn, die de AIVD-screening niet doorstond [1][4]. Dit gebeurde tijdens de kabinetsformatie, waarbij de AIVD standaard ‘naslag verricht in eigen systemen naar kandidaat-bewindspersonen op verzoek van de formateur’ [2]. Markuszower werd omarmd als ‘een redelijk geluid’ binnen de nieuwe politiek [1], maar zijn ministersdromen spatten uiteen op veiligheidsoverwegingen. D66 sprak eerder nog smalend over de screening van Kamerleden, juist toen Markuszower werd voorgedragen [3]. Nu blijkt hoe cruciaal deze controles zijn. Een negatief AIVD-advies wordt nooit publiek gemaakt [3], dus burgers weten niet waarom iemand ongeschikt wordt bevonden voor toegang tot staatsgeheimen.
Screening wordt politiek wapen in nieuwe tijdperk
De zaak-Markuszower toont hoe de AIVD onzichtbare dreigingen voor de nationale veiligheid zichtbaar maakt [2], zelfs binnen de eigen politiek. Dit botst met de ‘nieuwe politiek’ die ‘ruimte wil innemen in de meewerkstand’ [1]. Terwijl politici zoals Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA worden beschuldigd van ‘oude politiek’ [1], blijkt de werkelijkheid weerbarstiger. Ook de recente val van D66-politicus Nathalie van Berkel door gefabriceerde academische opleidingen [3] laat zien dat achtergrondcontroles politieke carrières kunnen beëindigen. Van Berkel had D66 intern verteld over haar niet-afgeronde opleidingen [3], maar dit voorkomt niet dat de screening alsnog problemen blootlegt.
Burger blijft in het ongewisse over veiligheidskeuzes
Voor gewone burgers betekent dit dat zij nooit te weten komen waarom hun gekozen vertegenwoordiger plots geen minister kan worden. De AIVD waarschuwt in haar jaarverslag 2024 voor toegenomen spionage, cyberaanvallen en desinformatie als wapens van vijandige landen [2]. Deze dreigingen maken veiligheidsscreening belangrijker dan ooit. Toch creëert het systeem een democratisch dilemma: kiezers stemmen op politici die uiteindelijk ongeschikt blijken voor de hoogste functies, zonder uitleg waarom. Met Dr. Wieke Vink die per 15 maart 2026 plaatsvervangend directeur-generaal wordt bij de AIVD [2], staat de dienst voor de uitdaging om transparantie en veiligheid in balans te houden in dit nieuwe politieke tijdperk.