Half Nederland koopt speelzand vol met kankerverwekkend asbest voor hun kinderen
Nederland, woensdag, 4 februari 2026.
Zes van de twaalf onderzochte speelzandproducten in Nederland bevatten asbest. De kankerverwekkende vezels zitten in zand van grote winkels zoals Bol.com, Amazon en Top1Toys. Sommige producten bevatten 2 tot 5 procent tremoliet-asbest - zo gevaarlijk dat bouwvakkers er witte pakken voor nodig hebben. Het probleem begon eind 2025 in Australië waar 70 scholen moesten sluiten. Nu blijkt dat Nederlandse kinderen maandenlang met besmet zand hebben gespeeld. Experts noemen de situatie ‘echt heel ernstig’ omdat het om niet-hechtgebonden asbest gaat. De NVWA onderzoekt, maar kan nog niet ingrijpen. Winkels nemen nu pas maatregelen.
Winkels reageren geschokt, maar schade is al aangericht
Koppen Speelgoed en Amazon schrokken wakker op 3 februari 2026 toen het onderzoek werd gepubliceerd [1][2]. Ze haalden direct producten uit de schappen. Maar de hamvraag blijft: hoeveel Nederlandse kinderen hebben al maandenlang met dit giftige zand gespeeld? Het gaat om tremoliet-asbest, niet-hechtgebonden en dus extra gevaarlijk [1][2]. David de Vreede van het Expertisecentrum Asbest & Vezels legt uit: ‘In de bouw zou dit materiaal door mannen in witte pakken moeten worden opgeruimd’ [1][2]. Sommige producten bevatten 2 tot 5 procent asbest - concentraties die je normaal alleen in professionele asbestsanering tegenkomt [1][2].
NVWA kan niet ingrijpen zonder eigen onderzoek
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit is nu bezig met eigen onderzoek naar asbest in speelzand [1][2]. Maar ze kunnen niet optreden op basis van onderzoeksresultaten van derden [2]. Dat betekent dat er voorlopig nog steeds besmet speelzand in Nederlandse winkels kan liggen. Het probleem begon eind 2025 in Australië en Nieuw-Zeeland, waar zeventig scholen moesten sluiten nadat asbest werd ontdekt in speelzand uit China [1][2]. Meer dan twintig verschillende producten werden daar teruggeroepen [1]. Robert McAllister van de Faculty of Asbestos Management Australia and New Zealand waarschuwt: ‘Het kan gebeuren dat je twee dezelfde producten test, en dat je in het ene wél asbest vindt en in het andere niet’ [1][2].
Experts pleiten voor verplichte tests bij import
De ontdekking van het asbest was puur toeval - een Australisch lab testte een nieuwe microscoop [1]. Nu pleiten experts voor structurele veranderingen. Robert McAllister stelt: ‘Je kunt niet alles onderzoeken, maar steekproeven nemen kan wel’ [1][2]. David de Vreede wil dat importeurs en fabrikanten verplicht labtesten doen op producten met minerale grondstoffen [1]. Hij verwacht dat er op 10 februari 2026 alweer nieuwe besmette producten worden geïmporteerd [1]. De asbestregels in China zijn namelijk minder streng [1][2]. Voor Nederlandse ouders geldt nu: wees voorzichtig met bestaand speelzand totdat meer duidelijkheid komt over de omvang van de besmetting [GPT].