Half miljoen Nederlandse huishoudens kan energierekening niet betalen maar hulp laat op zich wachten

2026-03-26 politiek

Den Haag, donderdag, 26 maart 2026.
510.000 huishoudens leven in energiearmoede terwijl het kabinet pas in winter 2026-2027 een noodfonds wil openen. Dat is veel te laat, waarschuwt het Armoedefonds. Mensen slapen nu al slecht van de zorgen en laten rekeningen ongeopend liggen. De Kamer wil het oude energiefonds heropenen dat vier jaar geleden hielp tijdens de crisis na Ruslands inval in Oekraïne. Energiebedrijven willen echter niet meer meebetalen.

Kamer zet druk op kabinet voor snellere hulp

Kamerlid Esmah Lahlah van GroenLinks-PvdA kreeg vrijdag vrijwel unanieme steun voor haar oproep om snel het Tijdelijk Noodfonds Energie te heropenen [3]. Minister-president Rob Jetten erkent dat dit nodig is: ‘Dat is een maatregel die je sowieso klaar moet hebben liggen om in te zetten’ [3]. Het tijdelijke fonds hielp vier jaar geleden huishoudens tijdens de energiecrisis na Ruslands inval in Oekraïne, maar stopte na twee jaar omdat energiebedrijven niet langer wilden meebetalen [3]. Zonder hun bijdrage kan het fonds niet doorgaan, omdat steun uitsluitend vanuit de overheid als ongeoorloofde staatssteun wordt gezien [3]. Het Armoedefonds roept Kamerleden op om vijf concrete stappen te nemen: verhoog het budget, vervroeg het noodfonds, maak steun structureel, verbeter toegankelijkheid en breng alle huishoudens in kaart die hun energieverbruik drastisch verminderen [1].

Energiearmoede groeit terwijl oplossingen uitblijven

Het probleem wordt steeds urgenter nu huishoudens na een koude winter mogelijk worden geconfronteerd met hoge jaarafrekeningen [3]. SP-Kamerlid Jimmy Dijk stelt dat 2 miljoen mensen hun energiekosten niet kunnen betalen [5]. Nederland haalt ongeveer 15 procent van zijn gas uit Qatar, maar die aanvoer is problematisch door aanvallen op gasvelden [5]. Het kabinet werkt wel aan een permanent noodfonds en overweegt dit ook voor middeninkomens, maar heeft nog geen uitvoerende partij gevonden [3]. TNO noemde in 2025 isolatie als beste oplossing tegen energiearmoede [5]. De Sociaal-Economische Raad beveelt voor huishoudens in energiearmoede structurele maatregelen aan zoals isolatie en energiebesparingshulp, naast een noodfonds voor woningen die nog niet zijn verduurzaamd [2][7].

Gevolgen van vertraging raken iedereen

De impact van energiearmoede gaat veel verder dan alleen financiële problemen. Mensen slapen slecht, laten de verwarming uit in de winter en gebruiken zo min mogelijk stroom in de zomer [1]. Brieven blijven ongeopend liggen uit onmacht omdat de rekeningen toch niet te betalen zijn [1]. Het Armoedefonds gaf op 26 maart tijdens het commissiedebat over armoede en schulden symbolisch een ongeopende brief aan de Tweede Kamer [1]. De zorgen nemen toe omdat er al plannen liggen om vóór de winter van 2025-2026 opnieuw ondersteuning te bieden, waarvoor ook al geld is gereserveerd [3]. Voor gewone Nederlanders betekent dit dat buren, familie of vrienden mogelijk hun energierekening niet kunnen betalen terwijl adequate hulp uitblijft.

Bronnen

energiearmoede noodfonds