Amerika verlaat WHO vandaag zonder 260 miljoen dollar schuld te betalen
Washington, donderdag, 22 januari 2026.
De VS stapt vandaag officieel uit de Wereldgezondheidsorganisatie terwijl ze 260 miljoen dollar aan achterstallige contributies achterlaat. Deze stap schendt Amerikaanse wetgeving die vereist dat uitstaande rekeningen worden betaald voor uittreding. De WHO verliest hiermee 18% van haar totale financiering en moet een kwart van het personeel ontslaan. Bill Gates verwacht niet dat Amerika snel terugkeert, terwijl WHO-baas Tedros waarschuwt dat dit zowel Amerika als de wereld verzwakt in de strijd tegen toekomstige pandemieën.
Miljoenenrekening blijft onbetaald ondanks Amerikaanse wet
De Verenigde Staten laten vandaag een schuld van 278 miljoen dollar achter bij de WHO [1][2]. Dit bedrag bestaat uit niet-betaalde verplichte contributies over 2024 en 2025 [3]. Een Amerikaanse wet uit 1948 vereist dat het land eerst alle uitstaande rekeningen betaalt voordat het de WHO kan verlaten [3]. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde echter stellig: “De Verenigde Staten zullen geen betalingen doen aan de WHO voordat we uittreden” [2][3]. Rechtsexpert Lawrence Gostin van Georgetown University noemt dit “een duidelijke schending van de Amerikaanse wet”, maar verwacht dat Trump er mee wegkomt [1]. Voor Nederlandse belastingbetalers betekent dit dat hun bijdrage aan internationale gezondheidsorganisaties relatief zwaarder wordt nu de grootste financier wegvalt.
Kwart van WHO-personeel moet weg, Nederlandse pandemierespons raakt
De WHO verliest met het Amerikaanse vertrek traditioneel ongeveer 18% van haar totale financiering [1]. Dit dwingt de organisatie tot drastische maatregelen: ongeveer 25% van het personeel moet weg tegen medio 2026 [1]. Het managementteam werd al gehalveerd [1]. Voor Nederland heeft dit concrete gevolgen. Het land is afhankelijk van het WHO Influenza Surveillance and Response System dat sinds 1952 griepuitbraken monitort in 131 landen [4]. Lawrence Gostin waarschuwt dat Amerika nu geen toegang meer heeft tot dit cruciale netwerk [2]. Kelly Henning van Bloomberg Philanthropies stelt dat de Amerikaanse uittreding “de systemen en samenwerkingsverbanden verzwakt waarop de wereld vertrouwt om gezondheidsrisico’s te detecteren, voorkomen en bestrijden” [1]. Nederlandse experts vrezen dat toekomstige pandemieën moeilijker te voorspellen worden.
Gates en WHO-baas verwachten geen snelle terugkeer Amerika
Bill Gates, voorzitter van de Gates Foundation, verwacht niet dat “de VS snel terugkeert naar de WHO” [1]. WHO-directeur Tedros Adhanom Ghebreyesus hoopt nog altijd op een ommekeer: “Ik hoop dat de VS het zal heroverwegen en zich weer bij de WHO zal voegen. Het vertrek uit de WHO is een verlies voor de Verenigde Staten, en het is een verlies voor de rest van de wereld” [1]. De WHO’s uitvoerende raad bespreekt het Amerikaanse vertrek in februari 2026 [1]. China profiteert intussen van het Amerikaanse vertrek en beloofde in mei 2025 al 500 miljoen dollar over vijf jaar aan de WHO [4]. Voor Nederland betekent dit een verschuiving in de mondiale gezondheidspolitiek, waarbij Chinese invloed toeneemt ten koste van westerse waarden en standaarden.