België schakelt 750.000 ambtenaren over van WhatsApp naar eigen chatapp Beam
Brussel, woensdag, 18 maart 2026.
België verbiedt WhatsApp en Messenger voor alle overheidspersoneel na waarschuwingen over Russische hackers die berichten meelezen. De 750.000 militairen en ambtenaren moeten nu de Belgische app Beam gebruiken. Het leger stapte al over op 10 maart, ministeries en gemeenten volgen vandaag. Beam bewaart alle data op geheime locaties in België en is alleen toegankelijk met een overheidsmailadres. België is een van de weinige Europese landen met een eigen overheidsapp, terwijl Nederland nog onderzoekt of dit nodig is.
Waarom België de stekker uit WhatsApp trekt
De timing van dit verbod is geen toeval. Nederlandse veiligheidsdiensten waarschuwden recent voor Russische hackers die WhatsApp en Signal binnendrongen en berichten van militairen, ambtenaren en hoogwaardigheidsbekleders konden lezen [1][2]. De Russen proberen op grote schaal codes te ontfutselen om toegang te krijgen tot gesprekken, bijvoorbeeld via chatbots [1]. “Je weet bij WhatsApp niet precies hoe het systeem werkt, maar wel dat zo’n app miljarden moet kosten”, legt ethisch hacker Sijmen Ruwhof uit [1]. “Als je daar gratis gebruik van kan maken, betaal je dus met de data die ze van je verzamelen.” Het Belgische overheidsbedrijf BSC (Belgian Secure Communications) ontwikkelde daarom Beam als veilig alternatief [3][5]. Deze app biedt dezelfde functionaliteiten als WhatsApp, maar slaat alle gevoelige informatie op geheime locaties in België [1]. Alleen Belgen met een overheidsmailadres kunnen de app gebruiken [1].
Nederland kijkt de kat uit de boom
Terwijl België actie onderneemt, houdt Nederland de boot nog af. Ons land doet sinds 2024 onderzoek naar de mogelijkheid van een eigen chatapp [1][2]. “Dit kabinet heeft hoge ambities voor digitale soevereiniteit en ook dit vraagstuk heeft de aandacht”, zegt een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat [1][2]. Maar wanneer dat onderzoek wordt afgerond blijft onduidelijk [1]. Ruwhof waarschuwt dat een eigen app geen wondermiddel is: “De mens blijft altijd de zwakste schakel in een digitaal systeem. Mensen zijn goedgelovig, naïef en zijn makkelijk te misleiden” [1]. Hij stelt dat hackers altijd nieuwe trucs vinden, ook bij eigen apps [2]. Voor Nederlandse ambtenaren die nu nog vrolijk WhatsApp gebruiken voor werkzaken geldt: pas maar op. Die Russische hackers lezen waarschijnlijk gewoon mee.
Europa loopt achter op digitale soevereiniteit
België is een van de weinige Europese landen die kiezen voor een eigen berichtenapp voor de overheid [3][5]. Dit toont een groeiend besef dat digitale onafhankelijkheid cruciaal is voor nationale veiligheid [GPT]. “Als de Amerikaanse inlichtingendienst via Amerikaanse software in jouw computer of telefoon wil kijken, dan gaat ze dat hoogstwaarschijnlijk lukken”, waarschuwt Ruwhof [1]. Voor gewone burgers betekent dit dat hun berichten via WhatsApp mogelijk niet zo privé zijn als ze denken. Het Belgische voorbeeld kan andere EU-landen inspireren om soortgelijke stappen te zetten. Want als kleine landen zoals België dit kunnen organiseren, waarom grotere landen dan niet? De vraag is of Nederland nog lang wacht met een eigen veilige overheidsapp, of dat we eerst wachten tot onze staatssecretaris per ongeluk gevoelige informatie lekt via een gehackte WhatsApp.