Rusland en Oekraïne leggen wapens neer om Europa's grootste kerncentrale te redden
Enerhodar, vrijdag, 27 februari 2026.
Voor de vijfde keer sinds 2022 zwegen de wapens rond kerncentrale Zaporizja. Russische en Oekraïense troepen stopten het schieten zodat technici de cruciale stroomkabels kunnen repareren. De centrale draait al twee jaar op één stromlijn - een tikkende tijdbom voor Europa’s grootste nucleaire faciliteit. Ontmijningsteams ruimen nu explosieven op terwijl ingenieurs zich voorbereiden op een week durende reparatie. Zonder deze noodstroom zou de kerncentrale zijn koelsystemen verliezen, wat catastrofale gevolgen kan hebben. Deze tijdelijke vrede toont hoe gevaarlijk de situatie is geworden.
Kritieke reparatie aan noodstroom begonnen
In Oekraïne zijn vandaag, 27 februari 2026, de reparatiewerkzaamheden begonnen aan de cruciale 330-kilovolt reservestromlijn van kerncentrale Zaporizja [1][2][3]. De stromlijn raakte op 10 februari 2026 beschadigd door gevechtshandelingen, waardoor Europa’s grootste kerncentrale nu volledig afhankelijk is van één enkele 750-kilovolt hoofdstromlijn [3]. Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) bemiddelde het lokale bestand om ontmijningsteams toegang te geven tot de beschadigde kabels [1][2]. De reparaties duren naar verwachting minimaal een week [2]. Deze situatie is extreem gevaarlijk: als de laatste stromlijn uitvalt, kan de centrale zijn koelsystemen niet meer voeden. Dat zou een nucleaire ramp kunnen veroorzaken die heel Europa treft.
Vijfde bestand sinds Russische bezetting
Dit is het vijfde lokale bestand rond de kerncentrale sinds Rusland de faciliteit in maart 2022 veroverde [4][5]. De vorige wapenstilstand vond plaats in januari 2026 [3]. Kerncentrale Zaporizja leverde voor de oorlog ongeveer 20 procent van Oekraïnes elektriciteit [5]. Nu draait de centrale niet meer, maar heeft wel externe stroom nodig om het nucleaire materiaal koel te houden [2]. Rafael Grossi, directeur-generaal van het IAEA, benadrukte eerder dat deze tijdelijke wapenstilstanden de onmisbare rol van zijn organisatie aantonen [5]. Het IAEA-team ter plaatse meldde afgelopen week meerdere luchtalarmen en observeerde een militair vliegend object op ongeveer 10 kilometer van de centrale [5].
Nederlandse zorgen over nucleaire veiligheid
Voor Nederland betekent deze situatie directe zorgen over nucleaire veiligheid in Europa [GPT]. Een ongeval bij Zaporizja zou radioactieve neerslag kunnen veroorzaken die onze kant op waait, zoals eerder gebeurde na Tsjernobyl in 1986 [GPT]. Ondertussen bereiden diplomaten zich voor op vredesgesprekken tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten die naar verwachting in maart 2026 hervat worden [1][2]. President Volodymyr Zelensky hoopt begin maart 2026 op onderhandelingen in Abu Dhabi met Donald Trump en Vladimir Poetin: ‘In dat format kunnen veel problemen worden opgelost. Uiteindelijk beslissen de leiders over de belangrijkste kwesties’ [1]. Maar Russische minister Sergej Lavrov houdt de boot af: ‘We hebben geen enkele deadline. We hebben alleen taken, we zijn bezig die uit te voeren’ [1].