Het hoogste VN-hof begint vandaag met de eerste volledige genocide-rechtszaak in meer dan tien jaar
Den Haag, maandag, 12 januari 2026.
Vanaf vandaag behandelt het Internationaal Gerechtshof in Den Haag drie weken lang beschuldigingen dat Myanmar genocide pleegde tegen de Rohingya-minderheid. Dit is slechts de derde keer in 80 jaar dat het wereldhooggerechtshof een volledige genocide-zaak behandelt. Meer dan 1,17 miljoen Rohingya leven nu in kampen in Bangladesh na de gewelddadige verdrijving in 2017. De uitspraak kan cruciale precedenten stellen voor toekomstige genocide-zaken en internationale verantwoordelijkheid. Rohingya-vluchtelingen hopen eindelijk op gerechtigheid na jaren van systematische vervolging. Het is een historisch moment voor het internationale recht.
Historische rechtszaak in Den Haag met getuigen
De hoorzittingen van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Nederland beginnen om 10.00 uur met drie weken durende sessies [1][2]. Gambia spande in 2019 de zaak aan tegen Myanmar wegens schending van het Genocide Verdrag van 1948 tijdens een offensief in 2017 [1][2]. Voor het eerst in deze zaak komen Rohingya-slachtoffers aan het woord voor een internationaal gerechtshof [2]. De rechtbank houdt vier besloten sessies voor getuigenverhoor en een openbare sessie op 22 januari 2026 voor een expert [3]. Janifa Begum, een Rohingya-vluchteling, zegt: “Ik wil zien of het lijden dat wij doorstonden wordt weerspiegeld tijdens de hoorzitting… Wij willen gerechtigheid en vrede” [1]. Een einduitspraak kan maanden of jaren duren [1][4].
Massale vlucht en genocide-bewijs stapelen zich op
Het Myanmar-leger verdreef in 2017 minstens 730000 Rohingya naar Bangladesh [2]. Een VN-onderzoeksmissie concludeerde dat dit offensief “genocidale handelingen” bevatte [2]. Vandaag leven 1.170 million Rohingya in kampen in Cox’s Bazar, Bangladesh [1][4]. De Verenigde Staten verklaarden in 2022 dat het geweld genocide was [1][4]. Een VN-team stelde drie jaar eerder vast dat Myanmar “genocidale intenties” koesterde jegens de Rohingya [1]. Het ICJ beval Myanmar al in 2020 alle maatregelen te nemen om handelingen verboden onder het Genocide Verdrag te stoppen, waaronder “het doden van groepsleden” [1][4]. Nicholas Koumjian van het onafhankelijk VN-onderzoeksmechanisme voor Myanmar stelt: “De zaak zal waarschijnlijk cruciale precedenten scheppen voor hoe genocide wordt gedefinieerd en bewezen” [2].
Internationale druk en politieke chaos in Myanmar
Elf landen zijn tussenbeide gekomen in de rechtszaak, waaronder Canada, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk [3][5]. Deze landen waarschuwen dat het ICJ een “gebalanceerde benadering” moet aannemen die de ernst van genocide erkent zonder de bewijslast onmogelijk hoog te leggen [3]. Myanmar hield op 11 januari 2026 verkiezingen die door de VN en westerse landen als niet vrij of eerlijk werden bekritiseerd [2]. De militaire leider Min Aung Hlaing wordt door het Internationaal Strafhof gezocht wegens misdaden tegen de menselijkheid [1][4]. Aung San Suu Kyi, die sinds de coup van 2021 vastgehouden wordt, verwierp eerder de genocide-beschuldigingen als “misleidend en onvolledig” [1]. Matthew Smith van Fortify Rights zegt: “Als dit proces puur symbolisch was, zou het Myanmar-leger het negeren. In plaats daarvan hebben zij hun volledige juridische en politieke machine gemobiliseerd” [5].