Iraanse protesten eindigen dodelijk terwijl inflatie van 42 procent het land lamslegt

2026-01-01 buitenland

Teheran, donderdag, 1 januari 2026.
Minstens vijf mensen stierven tijdens gewelddadige confrontaties tussen demonstranten en veiligheidsdiensten in Iran. De protesten begonnen zondag toen winkeliers in Teheran protesteerden tegen de instortende economie. De Iraanse rial verloor bijna de helft van zijn waarde in 2025 - van 820.000 naar 1,42 miljoen rial per dollar. President Pezeshkian ontsloeg de centrale bankpresident en erkende dat demonstranten ‘legitieme eisen’ hebben, maar de onrust verspreidt zich nog steeds over het hele land.

Dodelijke escalatie na dagen van economische protesten

De protesten in Iran escaleerden dramatisch in de nacht van dinsdag op woensdag toen gewelddadige confrontaties uitbraken tussen demonstranten en veiligheidstroepen [1]. In de westelijke provincie Lorestan kwamen drie demonstranten om het leven bij een aanval op een politiebureau, terwijl zeventien anderen gewond raakten [2]. De mensenrechtenorganisatie Hengaw bevestigde nog twee doden in Lordegan en één in de centrale provincie Isfahan [2]. Ook viel er een slachtoffer onder de veiligheidstroepen: een 21-jarig lid van de vrijwilligerseenheid van de Revolutionaire Garde stierf in Kuhdast [2]. Dit bouwt voort op de eerdere spanningen toen vorige week een Basij-militielid omkwam, wat het eerste dodelijke slachtoffer onder veiligheidstroepen was sinds de economische crisis begon.

Inflatie van 42 procent drijft massale onrust aan

De economische crisis die Iran teistert is alarmerend. De inflatie bereikte in december 42,5 procent [3][4], terwijl voedselprijzen met maar liefst 72 procent stegen sinds december 2024 [5]. De Iraanse rial stortte in 2025 dramatisch in - van 820.000 rial per dollar naar een record dieptepunt van 1,42 miljoen rial [6]. Dat betekent een waardeverlies van 73.171 procent in één jaar tijd. Voor gewone Iraniërs betekent dit dat boodschappen doen plotseling onbetaalbaar wordt. President Masoud Pezeshkian erkende woensdag dat de demonstranten ‘legitieme eisen’ hebben en dat de protesten voortkomen uit ‘natuurlijke druk door de druk op de levensonderhoud van mensen’ [3][7].

Regering zoekt dialoog terwijl protesten zich uitbreiden

President Pezeshkian handelde snel door maandag de centrale bankpresident Mohammad Reza Farzin te ontslaan en hem te vervangen door Abdolnasser Hemmati, een voormalige economieminister [8]. De regering bood aan in gesprek te gaan met demonstranten en Pezeshkian gaf de binnenlandse minister opdracht om dialoog aan te gaan met vertegenwoordigers van de protesters [4][7]. Ondertussen breiden de protesten zich uit naar meerdere steden zoals Isfahan, Shiraz, Kermanshah en Hamadan [4][5]. Studenten sloten zich aan bij de winkeliers en scandeerden leuzen zoals ‘Dood aan de dictator’, verwijzend naar ayatollah Ali Khamenei [4]. De protesten zijn de grootste in Iran in drie jaar, sinds de demonstraties na Mahsa Amini’s dood in 2022 [1].

Bronnen

Iran protesten inflatie doden