Europa ondertekent handelsverdrag met Zuid-Amerika om minder afhankelijk te worden van VS en China
Brussel, vrijdag, 16 januari 2026.
De EU tekende op 12 januari het Mercosur-verdrag met Brazilië, Paraguay, Uruguay en Argentinië na 25 jaar onderhandelen. Het verdrag regelt handel tussen 450 miljoen Europeanen en 270 miljoen Zuid-Amerikanen. Tegelijk legt de EU anti-dumpingheffingen van 88,7% tot 110,6% op Chinese aluminiumoxide om economische veiligheid te versterken. Europa wil zo strategische autonomie opbouwen en minder afhankelijk worden van Amerikaanse techbedrijven zoals Mastercard en Visa, die twee derde van alle kaartbetalingen in de eurozone verwerken. De spanning tussen EU en VS over techregulering escaleert, terwijl Europa vasthoudt aan strengere regels voor digitale platforms.
Mercosur-verdrag biedt nieuwe kansen maar stuit op weerstand
Het handelsverdrag met Zuid-Amerika opent nieuwe markten voor Europese auto’s en machines [1]. Braziliaanse importheffingen van 35 procent op Europese auto’s kunnen verdwijnen [1]. Voor Nederlandse exporteurs betekent dit goedkopere toegang tot een markt van 270 miljoen consumenten [1]. Maar het handelsvolume blijft beperkt - slechts 2 procent van Europa’s totale handel [1]. De Europese Commissie belooft dat het bedrijfsleven 4 miljard euro kan besparen [1]. Toch zijn boeren boos. Op 11 januari protesteerden Spaanse boeren tegen het akkoord [1]. BBB-europarlementariër Jessika van Leeuwen waarschuwt: “Onze boeren staan al onder druk van Europese regelgeving. Als zij ook nog moeten concurreren met hun collega’s uit Zuid-Amerika, is dat funest voor de toekomst van de Europese landbouw” [1]. Het Europees Parlement moet nog instemmen, maar het staat niet op de agenda van volgende week [1].
China krijgt klappen, Amerika dreigt met sancties
Europa pakt Chinese concurrentie hard aan. Vandaag legde de Commissie anti-dumpingheffingen op van 88,7 tot 110,6 procent op Chinese aluminiumoxide [4]. Dit materiaal is cruciaal voor staal- en glasproductie en defensietoepassingen [4]. De EU-markt is 400 tot 500 miljoen euro waard [4]. Van de 380.000 ton die Europa jaarlijks nodig heeft, komt 160.000 ton uit China [4]. De maatregel beschermt 1.000 banen in zes EU-landen [4]. Dit is de eerste keer dat economische veiligheid zo expliciet meespeelt in handelsbeslissingen [4]. Tegelijk escaleren de spanningen met Amerika over techregels [2]. De VS zien Europese regels als censuur en oneerlijke behandeling van Amerikaanse bedrijven [2]. Europa houdt voet bij stuk en kondigt nieuwe onderzoeken aan naar grote platforms [2].
Europa wil van Amerikaanse techgiganten af
De afhankelijkheid van Amerikaanse diensten is schrijnend. Mastercard en Visa controleren twee derde van alle kaartbetalingen in de eurozone [5]. Amerikaanse banken hebben 60 procent marktaandeel in Europese investeringsbankieren, terwijl eurobanken maar 30 procent hebben [5]. Europa heeft meer dan 300 beurzen vergeleken met vijf in Amerika [5]. Deze versnippering maakt Europa zwak [5]. De Eurosysteem ontwikkelt daarom een digitale euro als alternatief voor Amerikaanse betaalsystemen [5]. Europa wil ook minder afhankelijk worden van Amerikaanse clouddiensten, cybersecurity en software [5]. De Commissie kondigde in december 2025 een meer proactieve aanpak aan met systematische risico-evaluaties en strengere controle op buitenlandse investeringen [5]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit mogelijk goedkopere betaalkosten en meer privacy-bescherming [2].