Mark Rutte waarschuwt dat Amerikaanse inname van Groenland het einde van de NAVO betekent

2026-01-12 buitenland

Brussel, maandag, 12 januari 2026.
NAVO-chef Mark Rutte roept bondgenoten op Groenland samen te beschermen tegen Rusland en China. Trump dreigt het eiland ‘op de een of andere manier’ over te nemen. Eurocommissaris Kubilius bevestigt: een Amerikaanse aanval op Denemarken triggert EU-hulpverplichting en vernietigt de NAVO-alliantie. Europese landen bereiden gezamenlijke Arctische missie voor.

Rutte roept bondgenoten op tot gezamenlijke Arctische verdediging

Deze crisis escaleerde nadat vorige week werd bekendgemaakt dat Deense soldaten bevel kregen om meteen te schieten als Trump Groenland binnenkomt. Vandaag, maandag 12 januari 2026, zette NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte de inzet nog hoger op. Hij stelt dat alle bondgenoten het erover eens zijn dat Groenland en het poolgebied samen beschermd moeten worden tegen rivalen als Rusland en China [1]. De voormalige Nederlandse premier benadrukt dat zeeroutes opengaan en er risico bestaat dat Russen en Chinezen actiever worden [3]. Trump herhaalde gisteren zijn dreigement: “Op de een of andere manier krijgen we Groenland” [3][4]. De Amerikaanse president minachtte de Deense defensie als “twee hondensleeën” [3]. Zijn boodschap is helder: als de VS Groenland niet inneemt, doen Rusland of China het wel [4].

EU en NAVO bereiden defensieve maatregelen voor

Eurocommissaris Defensie Andrius Kubilius herhaalde vandaag wat eerder werd gesteld: een Amerikaanse aanval op NAVO-bondgenoot Denemarken betekent het einde van de alliantie [1]. Het EU-Verdrag verplicht lidstaten Kopenhagen te helpen bij militaire agressie [3]. Europese landen nemen dit serieus. Duitsland verhoogt zijn Arctische toezeggingen [4]. Groot-Brittannië bespreekt met bondgenoten hoe troepen, oorlogsschepen en vliegtuigen naar Groenland gestuurd kunnen worden [6]. De Telegraph meldde dat militaire chefs van Groot-Brittannië en andere Europese landen plannen opstellen voor een mogelijke NAVO-missie in Groenland [6]. Deze week worden Deense en Groenlandse gezanten in Washington verwacht voor besprekingen met minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio [3][7]. Het wordt een beslissend moment voor de toekomst van de trans-Atlantische alliantie.

Economische wapens en diplomatieke druk

De EU bereidt vergeldingsmaatregelen voor als Trump zijn dreigementen waarmaakt. Brussel kan Amerikaanse goederen blokkeren, tarieven opleggen en investeringen tegenhouden [5]. Groenland hangt af van jaarlijkse Deense subsidies van ongeveer €530 miljoen, wat 20 procent van het BBP vertegenwoordigt [5]. De EU zou haar toezeggingen kunnen verdubbelen om deze subsidie te evenaren [5]. Duitse Bondskanselier Friedrich Merz verwacht dat de VS Groenland blijven beschermen samen met Denemarken [3]. Maar Trump liet duidelijk weten dat Europese plannen voor meer Arctische veiligheid zijn standpunt niet veranderen [3]. China wees Trumps beweringen af en stelde dat de VS andere landen niet als excuus moet gebruiken voor eigen belangen [3]. De vraag blijft: hoe ver gaat Trump om zijn Arctic-ambities waar te maken?

Bronnen

NAVO Groenland