de man die de wereldeconomie bestuurde is dood – en zijn erfenis blijft verdeeld

de man die de wereldeconomie bestuurde is dood – en zijn erfenis blijft verdeeld

2026-06-22 buitenland

Washington D.C., maandag, 22 juni 2026.
Alan Greenspan overleed op 100-jarige leeftijd, maar zijn invloed sterft niet mee. Als Fed-voorzitter van 1987 tot 2006 hield hij de Amerikaanse economie decennialang draaiende – tot de financiële crisis van 2008 roet in het eten gooide. Zijn beleid van lage rentes en deregulering zorgde voor recordgroei, maar legde ook de basis voor de grootste economische ramp sinds de jaren 30. Greenspan stond bekend om zijn scherpe analyses en cryptische uitspraken, maar moest later toegeven dat hij een ‘fout’ had gemaakt. Zijn nalatenschap? Een wereld die nog steeds voelt wat hij deed – of naliet. En een vraag die blijft hangen: was hij een meester van de economie, of de man die de crisis mogelijk maakte?

de man die de rente liet dansen – en de wereld mee

De Verenigde Staten verliezen vandaag een van hun meest invloedrijke economen. Alan Greenspan, de man die de Amerikaanse Federal Reserve (Fed) bijna twee decennia leidde, overleed op 21 juni 2026 aan complicaties van de ziekte van Parkinson [1][2]. Zijn beleid raakte niet alleen Wall Street, maar ook de portemonnee van Nederlandse huishoudens. Toen Greenspan in 1987 aantrad, stond de hypotheekrente in Nederland rond de 8 procent. Tegen de tijd dat hij in 2006 vertrok, was die gedaald naar ongeveer 4,5 procent [3]. Die daling maakte het kopen van een huis voor miljoenen Nederlanders betaalbaarder – maar legde ook de basis voor de latere huizenzeepbel die hier tot de dag van vandaag doorwerkt [4]. Zijn aanpak van lage rentes en deregulering zorgde voor economische groei, maar werd later gezien als een van de oorzaken van de financiële crisis van 2008 [5]. Greenspan zelf erkende in 2008 voor het Amerikaanse Congres dat hij een ‘fout’ had gemaakt door te vertrouwen op de zelfregulerende kracht van de markt [6].

van held tot zondebok – een erfenis in twee bedrijven

Greenspan werd ooit de ‘maestro’ van de wereldeconomie genoemd [7]. Onder zijn leiding groeide de Amerikaanse economie tussen maart 1991 en maart 2001 onafgebroken – de langste periode van economische expansie in de geschiedenis van het land [8]. Zijn snelle reactie op de beurskrach van 1987, waarbij hij de rente verlaagde en liquiditeit in de markt pompte, voorkwam een recessie en werd later gezien als een schoolvoorbeeld van crisismanagement [9]. Maar na de financiële crisis van 2008 veranderde het beeld. Critici wezen naar zijn beleid van lage rentes en deregulering als belangrijke oorzaken van de crisis [10]. De Financial Crisis Inquiry Commission concludeerde in 2011 dat Greenspans vertrouwen in zelfregulering van financiële instellingen ‘catastrofaal’ was [11]. Zijn uitspraak uit 1996 over ‘irrationele uitbundigheid’ op de aandelenmarkten werd later ironisch – de huizenmarkt waar hij de rente laag hield, barstte uiteindelijk in een zeepbel uiteen [12]. In Nederland voelden we dat direct: tussen 2008 en 2013 daalden huizenprijzen met gemiddeld -15.385 procent, waardoor veel huiseigenaren met een restschuld bleven zitten [13].

een leven tussen cijfers, jazz en ‘fed-speak’

Greenspan was meer dan alleen een econoom. Hij speelde saxofoon in jazzbands, was een bewonderaar van de schrijfster Ayn Rand en trouwde op 71-jarige leeftijd met de 20 jaar jongere journaliste Andrea Mitchell [14][15]. Zijn bekendste uitspraak? ‘Als ik je te duidelijk heb gemaakt wat ik bedoel, dan heb ik me waarschijnlijk vergist’ [16]. Die cryptische stijl, later ‘Fed-speak’ genoemd, maakte hem tot een meester in het sturen van markten zonder duidelijke beloftes te doen. Maar toen de crisis toesloeg, was er geen ruimte meer voor dubbelzinnigheid. In 2008 gaf hij toe dat zijn vertrouwen in de markt ‘een fout’ was [17]. Zijn nalatenschap blijft verdeeld: voor sommigen was hij een visionair die de economie door turbulente tijden loodste, voor anderen de man die de deur openzette voor de grootste financiële ramp sinds de Grote Depressie. Eén ding is zeker: de wereld – en Nederland – voelen nog steeds de gevolgen van zijn beleid [18].

Bronnen


economie financieel beleid