VS en Iran doorbreken jaren van stilte met eerste nucleaire gesprekken sinds 2025
Masqat, vrijdag, 6 februari 2026.
Na maanden van militaire dreigementen beëindigden Amerika en Iran hun eerste overleg over het nucleaire programma sinds juni 2025. Iraanse minister Araghchi spreekt van een ‘goede start’ en het ‘wegnemen van wantrouwen’. De gesprekken in Oman vonden plaats terwijl Amerikaanse oorlogsschepen voor de Iraanse kust liggen. Beide landen stemden in met vervolgoverleg, maar alleen als er geen dreigementen meer komen. Voor Iran draait het om sanctieverlichting, voor Amerika om stopzetting van uraniumverrijking.
Doorbraak na militaire escalatie
Deze gesprekken in Oman volgden op maanden van gevaarlijke escalatie [1]. De spanning bereikte een hoogtepunt toen Amerikaanse gevechtsvliegtuigen dinsdag een Iraanse drone neerschoten bij het vliegdekschip USS Abraham Lincoln [2]. Voor Nederlandse lezers betekent dit dat de energieprijzen mogelijk dalen - een militair conflict zou de olieprijzen de lucht in schieten. De indirecte onderhandelingen werden geleid door Omans minister van Buitenlandse Zaken Badr al-Busaidi, die eerst met Iranier Abbas Araghchi sprak en daarna met Trumps speciale gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner [1]. Al-Busaidi omschreef de gesprekken als ‘zeer serieus’ [1]. De Iraanse minister benadrukte dat beide partijen zich ‘moeten onthouden van dreigementen’ [1]. Een opmerkelijke wending na Trumps waarschuwing woensdag dat Irans leider Ayatollah Ali Khamenei zich ‘grote zorgen zou moeten maken’ [3].
Harde eisen en militaire druk
Amerika eist veel meer dan alleen nucleaire concessies [4]. Minister Marco Rubio wil dat de gesprekken uitbreiden naar Irans ballistische raketten, steun aan gewapende groepen en ‘behandeling van hun eigen volk’ [3][4]. Iran houdt voet bij stuk - alleen praten over het nucleaire programma [3][4]. De VS heeft een indrukwekkende militaire macht opgebouwd rond het vliegdekschip USS Abraham Lincoln en andere oorlogsschepen [1][5]. Deze vloot geeft Trump de vuurkracht voor een aanval als hij dat zou willen [1]. Arabische Golfstaten vrezen dat zo’n aanval een regionale oorlog zou ontketenen waar ook zij bij betrokken raken [1]. Voor Nederland zou dit betekenen: hogere energiekosten en mogelijk meer vluchtelingen uit het Midden-Oosten.
Vervolgstappen blijven onzeker
Beide delegaties gaan eerst overleggen met hun leiders in Teheran en Washington [1]. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie meldt dat verdere onderhandelingsrondes ‘in overleg met de twee hoofdsteden worden bepaald’ [1]. Qatar, Turkije en Egypte presenteerden voorstellen waarbij Iran zijn uraniumverrijking fors zou beperken en het bezit van ballistische raketten zou inperken [1]. Deze onderwerpen waren tot nu toe onbespreekbaar voor Iran [1]. De gesprekken markeren een mogelijk keerpunt na de mislukte onderhandelingen van juni 2025, die afsprongen door Israëlische aanvallen op Iraanse nucleaire installaties [3][4]. Amerikaanse functionarissen hadden vooraf de verwachtingen getemperd [1]. Van Amerikaanse zijde kwam nog geen reactie op de eerste gesprekken [1]. De vraag blijft of Trump zijn dreigement om Iran te bombarderen als er geen akkoord komt werkelijk waar zal maken [alert! ‘timeline for potential military action unclear from sources’].