Nederland houdt top 10 positie vast ondanks historisch dieptepunt van 78 punten
Nederland, dinsdag, 10 februari 2026.
Nederland behoudt zijn 8e plaats wereldwijd maar scoort het laagste punt ooit. Transparency International waarschuwt dat zwak politiek leiderschap de corruptiebestrijding ondermijnt. Het Schoof-kabinet krijgt kritiek voor het gebruik van noodwetten en gebrekkige naleving van de Woo-wet. Directeur Van der Laan ziet kans voor het nieuwe kabinet-Jetten om de negatieve trend om te buigen. In tien jaar tijd verloor Nederland vijf punten, net als andere ontwikkelde democratieën zoals het VK (-11) en VS (-10). De score van 78 wijst op gemiste kansen voor verbetering volgens de anti-corruptieorganisatie.
Kabinet-Schoof onder vuur voor noodwetten en transparantiegebreken
De dalende trend begon niet vandaag. Nederland verloor in de afgelopen tien jaar vijf punten op de corruptie-index, van 83 naar 78 [1]. Dat klinkt als weinig, maar andere landen deden het nog slechter. Het Verenigd Koninkrijk zakte elf punten [1][2], de Verenigde Staten tien punten [2], en België acht punten [2]. Transparency International wijst met de vinger naar het kabinet-Schoof. De organisatie stelt dat het kabinet ‘druk uitoefende op de democratische rechtsstaat door toevlucht te nemen tot noodrecht’ [1]. Daarnaast versnelde het volgens TI ‘de erosie en diskreditering van het maatschappelijk middenveld’ [1]. Een concrete klacht: de Nederlandse regering houdt zich structureel niet aan de Wet open overheid (Woo) [1]. Dit probleem speelde ook al onder de kabinetten-Rutte [1]. Voor gewone burgers betekent dit minder inzicht in hoe hun overheid werkt.
Van der Laan ziet kans voor kabinet-Jetten om trend te keren
Directeur Lousewies van der Laan van Transparency International Nederland blijft optimistisch. ‘Het zou geweldig zijn als het nieuwe Nederlandse kabinet hier tegenwicht aan gaat bieden, omdat integriteit in de publieke sector een randvoorwaarde is voor succes’ [2]. Ze wijst erop dat Nederland de ‘mondiale trend kan omkeren’ [1]. Dit zou Nederland niet alleen ‘moreel gezag’ geven, maar ook ‘aantrekkelijker maken voor bedrijven’ [1]. Van der Laan legt uit waarom: ‘Een gezond handelsklimaat met eerlijke concurrentie is precies waar bedrijven naar zoeken bij het doen van investeringen’ [1]. De voormalig D66-politica werkte tussen 2003 en 2006 in de Tweede Kamer voor de partij van aankomend premier Rob Jetten [1].
Wereldwijde corruptiecrisis treft ook westerse democratieën hard
Nederland staat er internationaal nog altijd goed voor. Het land behoudt zijn 8e plaats wereldwijd [1][2]. Denemarken staat bovenaan met 89 punten, gevolgd door Finland met 88 punten [6]. Maar de algemene trend is zorgwekkend. Het aantal landen dat boven de 80 punten scoort, daalde van 12 landen tien jaar geleden naar slechts 5 in 2025 [3][6]. De wereldwijde gemiddelde score zakte naar 42 punten [6]. Zelfs gevestigde democratieën zoals de VS (64 punten), Canada (75), het Verenigd Koninkrijk (70), Frankrijk (66) en Zweden (80) laten verslechtering zien [6]. De VS bereikte zijn laagste score ooit [6]. Transparency International waarschuwt dat ‘zwakke politiek leiders geen controle op hun beleid dulden, wat weer leidt tot zwakkere overheden’ [2].