Netanyahu zet zichzelf schaakmat en roept vervroegde verkiezingen uit
Jeruzalem, donderdag, 14 mei 2026.
De 76-jarige Netanyahu kiest voor gecontroleerde zelfvernietiging van zijn regering nadat ultraorthodoxe partijen dreigden met muiterij. De premier, die al 18 jaar regeert en midden in een corruptieproces zit, wil de verkiezingsagenda bepalen voordat de oppositie hem de loef afsteekt.
Ultraorthodoxe partijen dwingen Netanyahu tot actie
De crisis ontstond omdat ultraorthodoxe partijen woedend werden over een niet-nagekomen belofte [1][2][3]. Netanyahu slaagde er niet in een wet door te voeren die jonge mannen in talmoed-scholen vrijstelt van militaire dienst [1][2]. Op woensdag 13 mei diende de Likud-partij een wetsvoorstel in om de Knesset te ontbinden [1][2][3][4]. De oppositie wilde dinsdag 12 mei hetzelfde doen, maar Netanyahu kwam hen voor [2][3]. Slimme zet: nu bepaalt hij wanneer er gestemd wordt in plaats van dat de oppositie hem verrast [2][3].
Verkiezingen komen er sowieso, maar wanneer?
Als het parlement instemt - wat waarschijnlijk gebeurt op 20 mei - moeten er binnen 90 dagen verkiezingen komen [1][2][3]. Dat betekent verkiezingen vanaf eind augustus, ruim twee maanden voor de oorspronkelijk geplande datum van 27 oktober [2][3][4]. Ultraorthodoxe partijen willen liever september, Netanyahu denkt aan oktober [5][6]. Peilingen tonen aan dat zijn Likud-partij nog steeds de grootste is met 26 zetels, maar de nieuwe oppositiealliantie ‘Beyahad’ van Yair Lapid en Naftali Bennett zit hem op de hielen met 25 zetels [1][3][6]. Voor Nederlandse lezers betekent dit mogelijk meer instabiliteit in het Midden-Oosten en onzekerheid over toekomstige handelsbetrekkingen [GPT].
Netanyahu’s laatste kans op politiek overleven
De 76-jarige premier zit in een lastig parket [1][2][3]. Hij werd in april geopereerd aan prostaatkanker en wacht nog altijd op een presidentieel pardon voor zijn corruptiezaak [1][2][3]. Sinds de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 houdt een meerderheid van de Israëliërs hem verantwoordelijk voor de veiligheidsfalen [3][6]. Zijn belofte van ‘totale overwinning’ tegen Hamas, Hezbollah en Iran klinkt na tweeënhalf jaar oorlog steeds holer [3][6]. Benny Gantz van Blauw en Wit noemde dit ‘het begin van het einde van de slechtste regering in de Israëlische geschiedenis’ [4]. Of Netanyahu dit politieke schaakspel wint, hangt af van zijn vermogen om kiezers te overtuigen dat ervaring zwaarder weegt dan de ophoping van crisissen [GPT].