Nederland heeft maar 22 dagen gas in reserve als de kraan dichtgaat
Groningen, woensdag, 11 maart 2026.
Gasunie slaat alarm: Nederland is dramatisch slecht voorbereid op een maandenlange gasstoring. Het land importeert nu 67% van zijn gas, maar heeft geen strategische noodvoorraad. Bij een langdurige verstoring dreigen extreme prijsstijgingen en energiearmoede zoals tijdens de Oekraïne-crisis. De oplossing? Gebruik maken van 300 miljard kilowattuur ‘kussengas’ uit oude gasvelden. Dat gas zit normaal onder de grond om druk op peil te houden, maar kan in noodsituaties worden gewonnen. De timing is cruciaal: Iran heeft de Straat van Hormuz afgesloten en gasprijzen schieten omhoog.
Gasunie slaat alarm over kwetsbaarheid Nederland
Gasunie-dochter GTS publiceerde gisteren een weerbaarheidsanalyse die een pijnlijke realiteit blootlegt [1][2]. Nederland heeft vier grote ondergrondse gasopslagen met een gezamenlijke capaciteit van 137 terawattuur werkgas [2]. Maar hier zit een addertje onder het gras: ongeveer 115 terawattuur van dit werkgas is al nodig voor gewone leveringszekerheidssituaties [2]. Dat laat weinig over voor echte noodsituaties. Hans Coenen van de Gasunie-raad van bestuur stelt het simpel: “De gasleveringszekerheid staat of valt met het opbouwen van een strategische noodvoorraad” [4]. Het advies kwam niet uit de lucht vallen. De oorlog in Iran en de afsluiting van de Straat van Hormuz door dat land laten volgens experts wederom zien hoe kwetsbaar onze gasaanvoer is [3]. Nederland importeert nu ongeveer 67% van zijn gas, voornamelijk uit Noorwegen en Amerika [4]. Dat is een dramatische ommezwaai voor een land dat vroeger gasexporteur was.
300 miljard kilowattuur kussengas als redding in de nood
De oplossing ligt letterlijk onder onze voeten. Nederland beschikt over ongeveer 300 miljard kilowattuur kussengas, terwijl heel Europa 800 miljard kilowattuur heeft [4]. Dit kussengas zit normaal onderin gasbergingen bij onder meer Grijpskerk en Norg om de druk op peil te houden [1]. In noodsituaties kan dit gas alsnog worden gewonnen [1][2]. Maar hier komt de eerste hobbel: het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) vindt het winnen van kussengas in Groningen een slecht idee vanwege het onaanvaardbaar grote seismische risico [1]. Bovendien vereist het winnen van kussengas aanpassingen van wet- en regelgeving die niet op korte termijn te regelen zijn [1]. René Peters, directeur Gas Technology bij TNO, ziet de logica wel: “Het is logisch dat er opnieuw wordt gekeken naar strategische gasreserves” [3]. Hij waarschuwt wel dat voorraden aanhouden geld kost, terwijl handelaren juist verdienen aan prijsverschillen [3].
Economische gevolgen raken iedereen
Een langdurige gasstoring zou catastrofale economische gevolgen hebben. Gasunie vergelijkt de mogelijke impact met de Europese gascrisis na de Russische invasie in Oekraïne in 2022 [1][6]. Toen moest de Nederlandse regering honderden miljoenen euro’s uittrekken om huishoudens en bedrijven te compenseren voor gestegen energielasten [1]. Nu al schieten gas- en olieprijzen omhoog door de escalatie in de Perzische Golf [1]. Voor gewone Nederlanders betekent dit hogere rekeningen voor gas en brandstoffen [1]. Nederland verbruikt jaarlijks ongeveer 300 terawattuur aan gas [3]. Het ministerie van Economische Zaken benadrukt dat de huidige situatie geen gascrisis is [3]. Toch werkt de overheid al aan een kleine noodvoorraad van 5 terawattuur in Alkmaar [3]. Gasunie wil dat deze reserve klaarstaat voor het begin van de winter van 2026-2027 [2]. De vraag is of het kabinet het advies overneemt. Want zoals Coenen stelt: “Het huidige geopolitieke klimaat vraagt om realisme en voorbereid zijn op het onverwachte” [2][8].