Jetten geeft partijen weken de tijd terwijl informateur deze week beslissing wil
Den Haag, woensdag, 7 januari 2026.
D66-leider Rob Jetten wil ‘de komende dagen of weken’ knopen doorhakken over de coalitievorm, maar informateur Letschert spreekt van een ‘cruciale week’. De drie partijen moeten kiezen tussen een minderheidscoalitie of uitbreiding met andere partijen. VVD wil samenwerken met JA21 voor 75 zetels, maar dat is net geen meerderheid. D66 blokkeert deze samenwerking en prefereert GroenLinks-PvdA, wat de VVD weer tegenhoudt. CDA-leider Bontenbal houdt zijn voorkeur geheim en zegt tegen journalisten dat het ze ‘niets aangaat’. Eind januari moet een eerste regeerakkoord klaar zijn, terwijl VVD-leider Yeşilgöz door sneeuwchaos digitaal moet deelnemen aan de gesprekken.
Deadline-druk zorgt voor spanning tussen partijleiders
De timing van de besluitvorming zorgt voor wrijving tussen de betrokken partijen. Informateur Rianne Letschert noemde deze week ‘cruciaal’ en wil helderheid over zowel de financiën als de coalitievorm [1]. Jetten erkent de tijdsdruk maar houdt meer ruimte aan: ‘Ik voel dat we deze week veel werk te verzetten hebben’ [1]. De D66-leider wil de deadline van eind januari halen voor een eerste regeerakkoord, maar benadrukt: ‘hoe eerder we eruit zijn, hoe beter’ [1][2]. Het verschil in urgentie illustreert de complexiteit van de onderhandelingen, waarbij partijen verschillende strategieën hanteren voor het bereiken van overeenstemming.
Zetelverdeling en coalitieopties bepalen onderhandelingsstrategie
De wiskundige realiteit van de Tweede Kamer dwingt partijen tot moeilijke keuzes. D66, VVD en CDA hebben samen slechts 66 zetels, wat betekent dat ze 10 zetels tekort komen voor een meerderheid [alert! ‘berekening gebaseerd op vermelding dat ze samen niet genoeg hebben, maar exacte verdeling niet expliciet gegeven’] [3]. De VVD ziet heil in samenwerking met JA21, wat zou resulteren in 75 zetels - nog altijd net geen meerderheid in de 150-zetelige Kamer [1][2]. Een alternatief met GroenLinks-PvdA zou wel een meerderheid opleveren, maar deze route wordt geblokkeerd door de VVD [1][2]. Jetten benadrukt dat beide opties ‘voor- en nadelen’ hebben, waarbij een minderheidscoalitie volgens hem zou leiden tot ‘een open politieke cultuur’ die ‘ook veel van een kabinet’ vraagt [1][2].
Winterweer en vakantiekeuzes compliceren cruciale week
De vormgeving van het nieuwe kabinet krijgt een onverwachte dimensie door externe omstandigheden. VVD-leider Dilan Yeşilgöz kan woensdag alleen digitaal deelnemen aan haar gesprek met informateur Letschert omdat haar terugvlucht naar Schiphol door sneeuwchaos is geannuleerd [3][4]. Dit leidt tot kritiek dat de leider van de grootste rechtse partij op vakantie was tijdens deze cruciale formatieweek [4]. CDA-leider Henri Bontenbal houdt zijn kaarten ondertussen dicht tegen de borst en weigert zijn voorkeur voor een minderheids- of meerderheidscoalitie bekend te maken: ‘Maar dat gaat jullie niets aan’, zei hij tegen journalisten na zijn gesprek met Letschert [1][2]. De combinatie van weersomstandigheden, vakantietiming en politieke tactiek illustreert hoe externe factoren de delicate onderhandelingen kunnen beïnvloeden in een periode waarin elke dag telt voor het bereiken van een akkoord.