Frans containerschip doorbreekt als eerste West-Europese vaartuig Irans blokkade van Straat van Hormuz
Straat van Hormuz, vrijdag, 3 april 2026.
Een Frans containerschip slaagde er gisteren in om door de strategische Straat van Hormuz te varen - de eerste West-Europese doorbraak sinds Iran de waterweg blokkeerde na de oorlog met de VS en Israël. Het schip bleef dicht bij de Iraanse kust en meldde expliciet zijn Franse nationaliteit via officiële kanalen. Tot nu toe kregen alleen Aziatische schepen toestemming van Iran om de straat te passeren, die normaal een vijfde van alle wereldwijde olietransporten verwerkt. Deze doorbraak komt terwijl veertig landen, waaronder Nederland, diplomatieke druk uitoefenen om de vitale handelsroute te heropenen. Iran kondigt ondertussen plannen aan om tolgelden te heffen van maximaal 2 miljoen dollar per passage en wil samen met Oman een protocol opstellen voor verkeer door de straat.
Doorbraak na maanden van diplomatiek touwtrekken
De passage van het Franse schip markeert een keerpunt in de crisis die begon na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran van 28 februari [1]. Tot nu toe voeren alleen Aziatische schepen door de straat na specifieke afspraken met Teheran [1]. Landen als Maleisië en de Filipijnen kregen recent toestemming van Iran voor doorgang van hun schepen [2]. Nederland beloofde eerder militaire steun voor heropening van de route zodra de oorlog voorbij is (https://dgki.nl/c59bb8a-Straat-van-Hormuz-militaire-bijdrage/). Het Franse containerschip voer donderdagmiddag vanuit Dubai richting Iran en bevond zich later voor de kust van de Omaanse hoofdstad Muscat [1]. Scheepslocatiegegevens bevestigden de succesvolle passage [1].
Iran plant permanente controle en tolheffing
Iran kondigt aan ook na de oorlog toezicht te willen houden op het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz [2]. Het land stelt een protocol op samen met Oman om ‘het verkeer door de straat te monitoren’ [2][5]. Iraanse functionarissen beweren dat dit geen beperkingen betekent, maar juist veilige doorgang moet faciliteren [2]. Tegelijkertijd plant Iran een tolsysteem met tarieven tot 2 miljoen dollar per passage [5]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit hogere energieprijzen - olieprijzen stegen al van 73 naar meer dan 100 dollar per vat [7]. De VS noemt Irans claims op controle over de straat illegaal [2].
Internationale coalitie zoekt oplossingen zonder militaire actie
Veertig landen, waaronder Nederland, vormden donderdag een coalitie die oproept tot onmiddellijke heropening van de straat [1][8]. De blokkade treft meer dan alleen olie - ook kunstmest voor Afrika, aluminium voor de industrie en helium voor medische MRI-scanners komen vast te zitten [4]. Ongeveer 1.900 commerciële schepen liggen gestrand bij de straat [3]. Franse president Macron noemde militaire actie ‘onrealistisch’ en pleit voor onderhandelingen met Iran [7]. Minister Cooper van het VK wil de druk opvoeren via VN-sancties en samenwerking met de Internationale Maritieme Organisatie [7][8]. Voor Nederlandse gezinnen betekent dit voorlopig hoghere prijzen aan de pomp en in de supermarkt.