Zeventig topeconomen waarschuwen: Europa verliest controle over eigen geld zonder digitale euro

2026-01-12 economie

Brussel, maandag, 12 januari 2026.
Thomas Piketty en 69 andere prominente economen slaan alarm over Europa’s afhankelijkheid van Amerikaanse betaalsystemen zoals Visa en Mastercard. In dertien eurolanden hebben burgers geen enkel binnenlands alternatief meer voor digitale betalingen. De economen waarschuwen dat Europa de controle over zijn eigen geld dreigt te verliezen aan buitenlandse partijen als het Europees Parlement komend voorjaar niet instemt met de volledige invoering van de digitale euro. Ze roepen parlementariërs op weerstand te bieden aan financiële lobbygroepen die het project proberen uit te hollen. Zonder een krachtige publieke digitale munt zal Europa volgens hen steeds kwetsbaarder worden voor geopolitieke druk en systemische risico’s van buiten de EU.

ECB moet groen licht krijgen voor volledige digitale euro

De zeventig economen roepen het Europees Parlement op om komend voorjaar groen licht te geven voor de invoering van de digitale euro [1]. Het Sustainable Finance Lab van de Universiteit Utrecht nam het initiatief voor de open brief [2]. De ondertekenaars waarschuwen dat Europa zonder een krachtige digitale euro “meer afhankelijk, minder veerkrachtig en steeds kwetsbaarder voor geopolitieke spanningen” wordt [3]. De Europese Centrale Bank werkt aan zowel een online als offline versie van de digitale munt [1]. Banken en enkele parlementariërs tonen echter weerstand. Veertien grote kredietverstrekkers, waaronder BNP Paribas en Deutsche Bank, beweren dat de digitale euro hun eigen initiatieven tegen Amerikaanse betaalsystemen zou belemmeren [4]. De Duitse bankensector noemt de plannen “te complex” en “te duur” [4].

Europa verliest grip op betalingen aan Amerikaanse reuzen

In dertien eurolanden vertrouwen burgers volledig op internationale kaartsystemen voor hun dagelijkse betalingen [2][3]. Visa, Mastercard en PayPal domineren Europa’s digitale betalingen [4]. Hans Stegeman, hoofdeconoom van Triodos Bank en medeopsteller van de brief, stelt: “We willen een financieel systeem dat de maatschappij dient en niet andersom” [5]. Deze afhankelijkheid stelt Europeanen bloot aan “geopolitieke druk, buitenlandse commerciële belangen en systemische risico’s buiten Europa’s controle” [3]. Philip Lane van de ECB benadrukte op 9 januari 2026 dat een veerkrachtige financiële architectuur - ondersteund door een digitale euro - essentieel is [6]. De economen waarschuwen dat Europa “misschien geen tweede kans krijgt” als het project wordt uitgehold [5].

Digitale euro moet klaar zijn voor 2029

De regeringen van alle 27 EU-lidstaten stemden in december 2025 in met de invoering van een digitale munt per 2029 [1]. Het Europees Parlement moet dit voorjaar definitief groen licht geven [1][5]. De economen pleiten voor een digitale euro die zowel online als offline werkt en alle Europese inwoners beschermt [2][5]. Zij willen een “royale en geleidelijk stijgende” limiet, terwijl huidige voorstellen spreken van maximaal €3.000 per digitale wallet [5]. ECB-bestuurslid Philip Lane stelde op 5 januari 2026 dat het project innovatie, privacy en de rol van banken moet balanceren [3]. De brief benadrukt dat de digitale euro “geen symbolisch compromis” mag worden [3]. Europa staat voor een simpele keuze: controle behouden over het eigen geld in het digitale tijdperk of dit overlaten aan anderen [3].

Bronnen

Europees Parlement digitale euro