Energieprijzen stijgen komend jaar een kwart door oorlog in het midden-oosten
Washington, woensdag, 29 april 2026.
De wereldbank voorspelt de grootste energieprijsstijging sinds 2022. Oorzaak is de blokkade van de straat van hormuz, waar normaal 35% van alle olie doorheen gaat. Dagelijks verdwijnen er 10 miljoen vaten olie van de markt. Brent-olie steeg al van 69 naar 86 dollar per vat, met pieken tot 115 dollar mogelijk. Ook kunstmest wordt 31% duurder en edelmetalen bereiken recordhoogtes. De stijgende kosten raken vooral de armste landen het hardst.
Shell waarschuwt voor maandenlange tekorten
Shell-topman Wael Sawan slaat alarm over de situatie [1]. Het olie- en gasconcern verwacht dat tekorten aan olie en vloeibaar aardgas nog maanden aanhouden, mogelijk tot volgend jaar [1]. “We hebben het over ongeveer 900 miljoen vaten die de afgelopen maanden niet zijn geproduceerd”, verklaart Sawan [1]. Landen zoals Irak, Koeweit en Qatar moeten hun productie stilleggen door de blokkade [1]. Hun klanten, vooral in Azië, moeten nu elders olie inkopen en concurreren met andere landen, wat de prijzen verder opdrijft [1]. De Wereldbank gaat ervan uit dat de ergste verstoringen in mei 2026 eindigen, maar dat het transport van olie pas in oktober weer op het niveau van voor de oorlog komt [1].
Voedsel en inflatie worden ook duurder
De energiecrisis slaat over op andere markten [2][3]. Kunstmestprijzen stijgen met 31 procent in 2026, gedreven door een stijging van 60 procent in urea-prijzen [2][3]. Dit raakt de voedselproductie wereldwijd. Het World Food Programme schat dat 45 miljoen extra mensen acute voedselonzekerheid zullen ervaren als de oorlog langer doorgaat [3]. Ook edelmetalen bereiken recordhoogtes, met een verwachte stijging van 42 procent in 2026 door de vlucht naar veilige havens [2][3]. Voor ontwikkelingslanden wordt de inflatie nu verwacht op 5,1 procent in 2026, een vol procentpunt hoger dan voor de oorlog voorspeld [2][3].
Gevolgen voor Nederlandse consumenten
“De oorlog raakt de wereldeconomie in opeenvolgende golven: eerst hogere energieprijzen, dan hogere voedselprijzen, en uiteindelijk hogere inflatie”, waarschuwt Wereldbank-hoofdeconoom Indermit Gill [2][4]. Voor Nederlandse huishoudens betekent dit hogere benzineprijzen aan de pomp, duurdere boodschappen en mogelijk hogere energierekeningen [GPT]. De stijgende inflatie zal centrale banken dwingen de rentes hoog te houden, wat leningen en hypotheken duurder maakt [GPT]. Gill adviseert overheden om brede steunmaatregelen te vermijden die markten verstoren, maar wel gerichte hulp te bieden aan de meest kwetsbare huishoudens [2].