Drie op de vier leraren ziet leerlingen beïnvloed worden door extremistische mannelijkheidsidealen
Nederland, maandag, 11 mei 2026.
Nederlandse scholen kampen met een alarmerende trend: 78% van de leraren merkt dat leerlingen beïnvloed worden door de giftige ‘manosfeer’. Jongens maken uitspraken als ‘een vrouw moet gewoon beschikbaar zijn voor seks’ en trekken de autoriteit van vrouwelijke docenten in twijfel. Social media-algoritmes trekken jongeren steeds dieper deze wereld in, waar vrouwen als minderwaardig worden gezien en toxische mannelijkheid wordt verheerlijkt. Meisjes worden uitgescholden als ‘slet’ wanneer ze jongens afwijzen. Onderwijsexperts slaan alarm: meer dan de helft weet niet hoe hiermee om te gaan. Staatssecretaris Tielen belooft actie om docenten beter toe te rusten voor deze uitdaging.
Scholen worstelen met giftige mannelijkheidsidealen in klaslokalen
Het onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van stichting School & Veiligheid toont een verontrustend beeld [1][2]. Van de 78 procent docenten die invloed van de manosfeer ziet, merkt 40 procent dat jongens sneller de autoriteit van vrouwelijke docenten in twijfel trekken dan die van mannelijke collega’s [1][2]. Een leraar vertelde onderzoekers over een extreme uitspraak: ‘Een leerling noemde dat als hij een vriendin zou hebben die geen seks met hem wilde, zij niet geschikt zou zijn voor hem. Hij zei dat een vrouw gewoon beschikbaar moet zijn voor hem’ [1][2]. Op een school in Amersfoort vertellen meisjes dat ze regelmatig ‘slet’ of ‘hoer’ worden genoemd wanneer ze een jongen afwijzen [5]. Een leerling beschreef de situatie: ‘Er was een tijd dat ik elke dag werd uitgescholden omdat ik iets met een jongen had gedaan’ [5].
Social media algoritmes verspreiden extremistische denkbeelden onder jongeren
Termen als ‘alfa’, ‘beta’ en ‘body count’ komen regelmatig voor in klaslokalen [1][2]. Mark Baanders wijst op de rol van social media: jongeren die filmpjes kijken over fitness of geld verdienen krijgen steeds extremere content voorgeschoteld over mannelijkheid en relaties [5]. Tweede Kamerlid Ingrid Coenradie waarschuwt dat vooral kwetsbare jongens hierdoor beïnvloedbaar zijn, bijvoorbeeld wanneer ze opgroeien in een instabiele thuissituatie [5]. Een ander verontrustend voorbeeld kwam van een leraar: ‘Een leerling zei tegen een andere leraar: Als een vrouw geslagen wordt, heeft ze waarschijnlijk iets gedaan om het te verdienen’ [2]. Het onderzoek toont aan dat 56 procent van de onderwijsprofessionals in het voortgezet onderwijs een toename ziet in gedrag dat duidt op manosfeer-invloed over de afgelopen vier jaar [6].
Docenten zoeken hulp bij aanpak van giftige ideologieën
Meer dan de helft van de onderwijsprofessionals weet niet goed hoe ze moet omgaan met manosfeer-invloeden in de klas en zou hier graag hulp bij krijgen [6]. Staatssecretaris van Onderwijs Judith Tielen (VVD) reageerde op 10 mei 2026 bezorgd: ‘We moeten jongeren, en zeker jongens, weerbaarder maken tegen de misinformatie die hierbij een rol speelt. Docenten moeten zich goed toegerust voelen om die moeilijke gesprekken over deze en andere thema’s te voeren’ [1][2]. Sjoukje Mos van School & Veiligheid adviseert: ‘Als je een gezamenlijke norm afspreekt, is het makkelijker om bijvoorbeeld seksistische grapjes te begrenzen, want je staat er dan niet alleen voor’ [6]. Zeventig procent van de ondervraagden vindt dat er meer met leerlingen gepraat moet worden over mannelijkheid, vrouwelijkheid en gelijkwaardigheid in het burgerschapsonderwijs [6]. Driekwart van de ondervraagde docenten, schoolleiders en ondersteuners maakt zich zorgen over de invloed op de sociale veiligheid op hun school [6].