Nieuwe wet maakt 'verheerlijken van terrorisme' strafbaar, maar wie bepaalt wat terrorisme is?

Nieuwe wet maakt 'verheerlijken van terrorisme' strafbaar, maar wie bepaalt wat terrorisme is?

2026-06-11 politiek

Den Haag, donderdag, 11 juni 2026.
Een politieke deal tussen VVD, CDA en D66 brengt een gevoelige wet terug op tafel. Critici waarschuwen: wie straks Extinction Rebellion of Antifa als terrorist bestempelt, raakt ook gewone demonstranten.

De deal achter de deal

In de week van 3 juni 2026 sloten VVD, CDA en D66 een opvallende politieke deal [1][2]. D66 — altijd tegenstander van de wet — schaarde zich plotseling achter het voorstel om verheerlijking van terrorisme strafbaar te stellen. De tegenprestatie: VVD steunde het akkoord waarbij €380 miljoen extra naar ontwikkelingshulp ging, de portefeuille van D66-minister Sjoerd Sjoerdsma [2]. Vicepremier en VVD-leider Dilan Yeşilgöz noemde het twee losse zaken die toevallig ‘in hetzelfde timeframe, parallel, tegelijk’ plaatsvonden [2]. Of je dat een deal noemt of gewoon heel handig plannen, laat ze zelf bepalen. De Tweede Kamer eiste uitleg. Sjoerdsma hield voet bij stuk: geen koppeling, geen uitruil [2]. Het wetsvoorstel ligt er hoe dan ook weer op tafel, en dát is waar het om gaat.

Wat de wet precies zegt — en wat niet

Het aangepaste wetsvoorstel vervangt het woord ‘verheerlijken’ door ‘verregaand loven of prijzen’ [1]. Een kleine taalkundige verschuiving met grote juridische gevolgen. De Raad van State concludeerde dat de strafbaarstellingen op basis van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens geen ontoelaatbare beperkingen van vrijheden vormen [1]. Maar hoogleraar strafrecht Marloes van Noorloos van de Universiteit Leiden plaatst een kritische noot. Ze legt uit: ‘Het is dus niet strafbaar als je zegt: ik steun Hamas, maar wel als je het op zo’n manier zegt dat je daarmee wilt bevorderen dat anderen ook de terreurdaden van Hamas gaan steunen’ [1]. Tot zover nog te volgen. Het gevaarlijke zit elders: de minister van Buitenlandse Zaken kan organisaties als terroristisch aanwijzen zónder voorafgaande rechterlijke toetsing [1]. Geen rechter die er eerst naar kijkt. Gewoon aanwijzen. En dan? Dan kan een spandoek op een demonstratie ineens strafbaar zijn.

Extinction Rebellion als terrorist? Het is al eerder gezegd

Dit is geen hypothetisch scenario. In 2025 stemde een Kamermeerderheid voor een motie om Antifa als terroristisch aan te merken [1]. Partijen zoals BBB omschreven Extinction Rebellion herhaaldelijk als terroristische organisatie [1]. Dat zijn klimaatactivisten die files veroorzaken op de A12, geen bomaanslagplegers — maar toch. Staatsrechtdeskundige Rian de Jong, hoofddocent aan de Radboud Universiteit, is helder: ‘We moeten niet voortdurend op de repressieve tour zitten als het gaat om demonstratie- en persoonlijke vrijheid’ [1]. Van Noorloos waarschuwt bovendien voor een ‘chilling effect’: mensen die bang zijn om te demonstreren, ook al doen ze niets strafbaars [1]. Ondertussen stuurden ministers David van Weel (Justitie, VVD) en Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) in de week van 3 juni 2026 ook nog een brief naar de Kamer over het uitbreiden van burgemeestersbevoegdheden bij demonstraties [1]. Die twee ontwikkelingen samen — een ruimere terrorismewet én meer politiemacht op straat — zijn precies wat critici zorgen baart. Een WODC-onderzoek over de periode 2015-2022 liet zien dat 97 procent van alle demonstraties géén risico vormde voor de openbare orde [1]. Wie wordt er dan eigenlijk beschermd, en waartegen?

Bronnen


demonstratierecht terrorismeverheerlijking