Merz verwacht dat 720.000 Syriërs Duitsland gaan verlaten binnen drie jaar
Berlijn, maandag, 30 maart 2026.
Bondskanselier Friedrich Merz heeft een opvallende deal gesloten met de Syrische president Ahmed al-Sharaa: 80 procent van de 900.000 Syriërs in Duitsland moet binnen drie jaar terugkeren. Dat zijn ongeveer 720.000 mensen. Merz wil beginnen met criminele Syriërs zonder verblijfsrecht. Goed geïntegreerde Syriërs, zoals artsen, mogen blijven omdat dat ook in het Duitse belang is. Duitsland investeert 200 miljoen euro in de Syrische wederopbouw. De deal komt terwijl er zorgen bestaan over de veiligheid van minderheden in Syrië onder het nieuwe regime van voormalig jihadist al-Sharaa.
Van vluchtelingencrisis naar massale terugkeer
De Duitse ambitie is groot. Van de ruim 900.000 Syriërs die momenteel in Duitsland wonen [1][3], verwacht Merz dat 720000 mensen binnen drie jaar terugkeren [1][3]. Dit zou de grootste vrijwillige terugkeeractie van vluchtelingen in Europa worden sinds de Tweede Wereldoorlog [GPT]. De meeste Syriërs kwamen tijdens de vluchtelingencrisis van 2015 en 2016 naar Duitsland [3], toen het Assad-regime nog aan de macht was [4]. Nu dat regime eind 2024 is gevallen [4], ziet Duitsland kansen voor terugkeer. Al-Sharaa noemt zijn land een “veilige haven” en nodigt Duitse bedrijven uit om te investeren [1]. Tussen december 2024 en november 2025 keerden al 6.500 Syriërs vrijwillig terug [1]. Dat is nog maar een druppel op de gloeiende plaat vergeleken met Merz’ verwachtingen.
Zorgen over veiligheid minderheden
De timing van deze deal roept vragen op. Terwijl Merz en al-Sharaa op 29 maart 2026 in Berlijn spraken over terugkeer [8], bestormden gewapende mannen een dag eerder de plaats Al-Suqaylabiyah [5]. Kerken in heel Syrië hebben openluchtactiviteiten rond Pasen geschrapt uit angst [5]. Voor het eerst in het moderne Syrië vieren christenen Pasen achter gesloten deuren [5]. In maart 2025 werden meer dan 1000 alawieten afgeslacht in de kuststreek, in juli 2025 stierven meer dan 1300 druzen in de provincie Suwaida [5]. Vluchtelingenwerk Nederland stelt dat minderheden zoals alawieten en lhbti+-personen nog steeds “aantoonbaar gevaar” lopen [1]. Al-Sharaa’s regering voert intussen strenge maatregelen door: een verbod op make-up voor vrouwelijke ambtenaren, verplichte bedekkende badkleding aan de kust en een alcoholverbod in Damascus [5]. Wie tijdens de ramadan op straat eet, riskeert vervolging [5].
Gevolgen voor Nederland en Europa
Voor Nederland betekent deze Duitse koerswijziging mogelijk meer druk op het eigen asielbeleid [GPT]. Als Duitsland succesvol wordt met massale terugkeer, kunnen andere EU-landen volgen [GPT]. Merz wil beginnen met “vooral en allereerst voor degenen die onze gastvrijheid misbruiken” en mensen “die zich niet aan onze wetten houden” [3]. Duitsland investeert 200 miljoen euro in de wederopbouw van Syrië voor 2026 [3]. De Kreditanstalt für Wiederaufbau en de Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit openen “in kürze” kantoren in Damascus [8]. Al-Sharaa ziet de Syrische vluchtelingen in Duitsland als “asset voor beide staten” [8]. Ze kunnen volgens hem bruggen bouwen tussen beide landen. Maar critici vragen zich af of een voormalig jihadist die tot december 2024 bekendstond als Abu Mohammed al-Julani, oprichter van de Syrische tak van Al-Qaeda [5], wel de juiste partner is voor zo’n grootschalige operatie.