Rechtse kiezers blijven massaal thuis bij gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart
Nederland, zondag, 8 maart 2026.
Bijna één op de zes Nederlanders overweegt niet te stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen over tien dagen. Het wantrouwen raakt vooral rechtse partijen hard - van PVV- en FvD-stemmers blijft bijna een derde thuis. Links houdt veel meer vertrouwen: meer dan negentig procent van Volt-, GroenLinks-PvdA- en D66-kiezers laat wantrouwen geen rol spelen in hun stemkeuze. Deze ongelijke verdeling kan de lokale politieke verhoudingen flink door elkaar schudden op 18 maart.
Wantrouwen treft rechtse partijen het hardst
De cijfers laten een scherpe politieke scheiding zien. Van de kiezers die bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 op PVV of Forum voor Democratie stemden, overweegt iets minder dan een derde thuis te blijven op 18 maart [1]. Dat betekent dat rechtse partijen mogelijk duizenden stemmen mislopen in gemeenten waar ze juist hoopten door te breken. Tegelijkertijd geeft meer dan negentig procent van de stemmers op partijen als Volt, GroenLinks-PvdA en D66 aan dat verlies van vertrouwen geen reden is om niet te stemmen [1]. Het verschil kan niet groter: waar rechtse kiezers massaal afhaken, blijven linkse kiezers trouw aan de stembus.
Lokale gevolgen van landelijk wantrouwen
Deze ontwikkeling heeft directe gevolgen voor jouw gemeente. Gemeenteraden beslissen over onderwerpen die je dagelijks raken: woningbouw, verkeersveiligheid, afvalinzameling en lokale belastingen zoals de onroerendezaakbelasting [3]. Als een groot deel van de rechtse kiezers wegblijft, verschuift de politieke balans naar links. Dat kan betekenen dat er meer geld gaat naar duurzaamheidsprojecten en minder naar veiligheidsmaatregelen, of dat er andere prioriteiten komen bij woningbouw. De gemeenteraad wordt voor vier jaar gekozen [2][3], dus de gevolgen van deze verkiezingen blijven lang voelbaar.
Tijd voor actie wordt schaars
Met nog tien dagen tot de verkiezingen op woensdag 18 maart 2026 [2] wordt het voor rechtse partijen lastig om deze trend nog om te buigen. Stempassen zijn al verstuurd [3] en veel kiezers hebben hun besluit genomen. De enquête van het ANP in samenwerking met Kieskompas toont aan dat wantrouwen in de politiek de hoofdreden is voor het thuisblijven [1]. Voor wie wel wil stemmen: de stembureaus zijn open van 7.30 tot 21.00 uur [3]. Je hebt alleen je stempas en een geldig identiteitsbewijs nodig om je stem uit te brengen op lokale kandidaten die de komende vier jaar over jouw leefomgeving beslissen.