Nederland mist zijn eigen stikstofdoelen terwijl de rechter met 10 miljoen boete dreigt
Nederland, vrijdag, 20 februari 2026.
De coalitie van D66, VVD en CDA haalt haar eigen stikstofdoelen niet. Het Planbureau voor de Leefomgeving berekende dat stikstofuitstoot wel daalt tot 2035, maar lang niet genoeg. De natuur krijgt nog steeds te veel stikstof binnen. Een rechter oordeelde al dat Nederland deze doelen per se moet halen, anders volgt een boete van 10 miljoen euro. Het kabinet trekt 20 miljard uit om boeren uit te kopen en stallen schoner te maken. Maar zelfs dat is onvoldoende om de kwetsbare Nederlandse natuur te beschermen tegen stikstofschade.
Concrete cijfers laten tekort zien
De koude cijfers spreken boekdelen. In 2030 moet op minimaal de helft van kwetsbare Nederlandse natuurgebieden het stikstofoverschot verdwijnen [1][2]. Voor 2035 geldt een nog ambitieuzer doel: 74 procent van de natuur moet dan beschermd zijn [1]. Maar het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekende dat de stikstofuitstoot slechts met 30 tot 42 procent daalt tot 2035 [3]. Dat is minder dan de beoogde 44 procent uit het coalitieakkoord [3]. Voor de landbouw betekent dit: 42 tot 46 procent minder ammoniakuitstoot in 2035 vergeleken met 2019 [2]. De industrie en het verkeer moeten hun stikstofuitstoot halveren [2]. Greenpeace-directeur Marieke Vellekoop reageert scherp: ‘Dit kabinet hallucineert als het denkt dat dit voldoende is voor klimaat en stikstof’ [4].
Rechter dreigt met miljoenenboete
De juridische druk neemt toe. Ruim een jaar geleden oordeelde een rechter dat Nederland de stikstofdoelen per se moet halen [3]. De straf bij falen? Een boete van 10 miljoen euro [3]. Deze uitspraak kwam voort uit een zaak die Greenpeace had aangespannen [3]. Het kabinet probeert het tij te keren met een stikstoffonds van 20 miljard euro [1][3]. Dit geld gaat naar het uitkopen van boeren en het stimuleren van nieuwe technieken om stikstofuitstoot in stallen te verminderen [3]. Ook overweegt het kabinet een ‘grondgebondenheidsregeling’ waarbij boeren per koe een bepaalde hoeveelheid land moeten bezitten [3]. Maar zelfs deze miljardeninvestering blijkt ontoereikend.
Politieke storm rond gefaalde plannen
De mislukte stikstofdoelen veroorzaken een politieke storm. Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA noemt de financiële plannen ‘niet eerlijk’ omdat gewone mensen honderden euro’s meer gaan betalen [5]. CNV-voorzitter Piet Fortuin is nog directer: ‘Het is ongehoord dat de coalitie de rekening hoofdzakelijk neerlegt bij de zwakste schouders’ [5]. Forum voor Democratie spreekt zelfs van ‘een regelrechte ramp voor Nederlanders’ [5]. Het PBL waarschuwt dat aanvullend beleid nodig is om de klimaatdoelen in 2050 te realiseren [5]. Voor veel Nederlanders betekent dit: langere wachttijden voor woningbouw door stikstofbelemmeringen en mogelijk hogere voedselprijzen door landbouwmaatregelen. De coalitie moet nu kiezen tussen strengere maatregelen of het riskeren van die 10 miljoen euro boete.