Nederlandse ziekenhuizen slaan alarm: 70 mensen belanden dagelijks op spoedhulp door roken en vapen
Nederland, woensdag, 4 februari 2026.
Dagelijks belanden meer dan 70 mensen op de spoedeisende hulp vanwege roken en vapen. Een grootschalig onderzoek op 67 ziekenhuizen toont aan dat jaarlijks 26.500 patiënten direct door nicotine op de spoedzorg belanden. Artsen zien patiënten met blauwe lippen die happen naar adem. Opvallend: 17% van de 12- tot 18-jarigen gebruikt nicotine, waarbij vapen vaak het startpunt is voor sigaretten. De cijfers onderschatten de werkelijke impact omdat alleen stabiele patiënten meededen aan het onderzoek.
Ziekenhuizen tellen de schade op
Het onderzoek, uitgevoerd in november 2025 op 67 van de 78 Nederlandse spoedafdelingen, brengt de werkelijke impact van nicotinegebruik in kaart [1][2]. Van de 4.314 patiënten die tijdens de 24-uurs studie de spoedeisende hulp bezochten, vulden 2.061 een vragenlijst in [3]. Van hen gebruikte 21% een nicotineproduct [4]. Artsen constateerden dat bij 7% van deze gebruikers de klachten volledig door nicotine werden veroorzaakt [5]. Bij nog eens 44% speelde roken of vapen mogelijk of deels een rol [6]. “Blauwe lippen, happend naar adem: het zien van patiënten in acute ademnood went nooit”, zegt SEH-arts Nicole Kraaijvanger van het LUMC [7]. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger omdat alleen medisch stabiele patiënten meededen [8].
Jongeren beginnen met vapen, eindigen bij sigaretten
Onder jongeren van 12 tot 18 jaar gebruikt 17% nicotine [9]. Bij jongvolwassenen van 18 tot 25 jaar loopt dit op naar 35% [10]. Van alle nicotinegebruikers rookt 86% sigaretten, terwijl 9% vapes gebruikt en nog eens 9% sigaren of cigarillo’s rookt [11]. “Bij jongeren zien we dat vapen vaak het startpunt is. Maar vaak blijft het daar niet bij. Veel jongeren gaan daarna ook sigaretten roken”, waarschuwt Kraaijvanger [12]. Dit ondermijnt volgens haar het verhaal van de tabaksindustrie dat e-sigaretten helpen stoppen met roken. “Nee, ze beginnen er juist aan” [13]. De coalitie kondigde eind januari 2026 aan de leeftijdsgrens voor nicotineproducten te verhogen van 18 naar 21 jaar [14].
Spoedhulp wordt stopadviescentrum
Tijdens de studiedag lukte het artsen om bij 73% van de nicotinegebruikers een stopadvies toe te passen [15]. Bijna de helft van deze patiënten kreeg een ‘warme doorverwijzing’ naar stopzorg [16]. “Ons onderzoek laat zien dat effectief beleid om nicotinegebruik terug te dringen, de druk op de spoedzorg aanzienlijk kan verlagen”, stelt Kraaijvanger [17]. Het LUMC start dit jaar met het registreren van nicotinegebruik op de spoedeisende hulp [18]. Ook wondgenezing verloopt slechter bij rokers. “Ook als iemand met bijvoorbeeld een armbreuk komt, speelt of je wel of niet rookt een rol in de snelheid en kwaliteit van je herstel”, legt ze uit [19]. De boodschap is helder: “Het belangrijkste is om niet te beginnen” [20].