Brussel reserveert 30 miljard euro voor groene energie terwijl burgers vastzitten aan hoge energierekeningen
Brussel, vrijdag, 20 maart 2026.
De Europese Commissie trekt 30 miljard euro uit voor groene energie maar laat energiekosten ongemoeid. Von der Leyen wijst naar lidstaten die zelf belastingen kunnen verlagen. Ondertussen dreigt Zweden met het doorsnijden van energieverbindingen na ruzie over EU-beleid.
Commissie kiest voor lange termijn, niet voor directe hulp
Brussel kondigt na lang beraad tussen de lidstaten op de EU-top wel maatregelen aan voor schone energie, maar gaat niet direct iets doen om de energiekosten te drukken [1][2]. De Commissie wil 30 miljard euro uit de CO2-emissiehandel reserveren om de overgang naar groene energie te stimuleren [1][2]. Voorzitter Ursula von der Leyen wees na de EU-top ook naar de EU-landen zelf, die veel zouden kunnen doen [1][2]. De hoge kosten van energie stemmen de EU al langer bezorgd, omdat die burgers in het nauw brengen en bedrijven uit de markt prijzen [2]. Nu de oorlog met Iran de prijzen nog opjaagt “moeten we maatregelen nemen”, zei Von der Leyen [2]. Voor Nederlandse huishoudens betekent dit dat de energierekening voorlopig hoog blijft - er komen geen directe maatregelen om die kosten te verlagen.
Von der Leyen schuift verantwoordelijkheid door naar lidstaten
EU-landen zouden ondertussen de soms onevenredig hoge belastingen op elektriciteit moeten verlagen, vindt Von der Leyen [1][2]. De Commissie wil lidstaten helpen de netwerkkosten te drukken, zodat energieslurpende bedrijven daar minder aan kwijt zijn [1]. Met soepeler staatssteunregels zouden de lidstaten energie sowieso wat goedkoper kunnen maken [2]. De Commissie werkt aan een herziening van het systeem van CO2-rechten dat de uitstoot beprijst, maar wil dat niet opgeven, zoals onder meer Italië bepleit [1][2]. Een deel van de opbrengst moet naar een fonds dat armere lidstaten kan helpen van fossiel af te stappen [1][2]. Dit betekent dat Nederland zelf actie moet ondernemen - Brussel wijst de bal door naar Den Haag.
Zweden dreigt met energieboycot na ruzie over EU-beleid
Ondertussen escaleert het conflict binnen de EU verder. Op 17 maart 2026 verzette Zweden zich fel tegen het EU-energiebeleid tijdens de EU Energy Council [3]. Zweden is tegen het EU-voorstel om een deel van de congestie-opbrengsten van de lidstaten te gebruiken [3]. Energieminister Ebba Busch dreigde: “If the direction does not change, we’re going to have to reconsider Sweden’s role in the energy union. This includes a moratorium for new interconnections to continental Europe and for renewal of existing interconnections” [3]. Zweden overweegt een ‘stand-alone scenario’, waarbij het de interconnectie met de EU ‘doorknipt’ en de export van schone elektriciteit stopt [3]. Voor Nederland zou dit verlies van Zweedse groene stroom betekenen - precies op het moment dat we meer hernieuwbare energie nodig hebben voor de energietransitie.