Nederland wil 40 procent van alle defensieaankopen samen met Europa doen

2026-01-31 politiek

Den Haag, zaterdag, 31 januari 2026.
Het nieuwe kabinet-Jetten gooit het roer drastisch om en zet vol in op Europese defensiesamenwerking. Nederland streeft naar 40 procent gezamenlijke defensieaankopen met Europese partners en wil vooroplopen bij het bouwen van een Europese pijler binnen de NAVO. Dit markeert een complete breuk met de eurofobe houding van vorige kabinetten.

Miljarden voor defensie, Europa als bondgenoot

De coalitie van D66, VVD en CDA pompt de komende jaren 19 miljard euro in defensie [2][6]. Het kabinet-Jetten verhoogt de defensie-uitgaven naar 3,5 procent van het bruto binnenlands product, gefinancierd door een nieuwe ‘vrijheidsbijdrage’ via de inkomstenbelasting die op termijn meer dan 5 miljard euro per jaar oplevert [2]. Dit is een dramatische verandering ten opzichte van het vorige kabinet-Schoof, dat de EU vooral zag als hinderlijk en geldverslindend [3]. Nederland wil nu juist vooroplopen in het realiseren van een Europese pijler binnen de NAVO en staat positief tegenover het versterken van Europese nucleaire afschrikking [1][7]. Burgers merken dit direct in hun portemonnee: de extra belastingen financieren een krijgsmacht die moet groeien van 80.000 naar uiteindelijk 200.000 personeelsleden [9].

Van nationale alleengang naar Europese samenwerking

Het coalitieakkoord breekt radicaal met het verleden. Waar het hoofdlijnenakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB in 2024 nog de EU beschouwde als hinderlijk [3], zet het nieuwe kabinet juist vol in op samenwerking. Nederland wil dat de EU onafhankelijker wordt en sneller besluiten neemt over defensie, energie en economie [7]. Het kabinet steunt het Europese SAFE-instrument voor gezamenlijke defensie-investeringen, ook open voor landen buiten de EU zoals het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Canada [7]. Concreet betekent dit dat Nederlandse defensiebedrijven straks vaker samenwerken met Europese partners bij het ontwikkelen van nieuwe wapensystemen. Denk aan gezamenlijke productie van tanks, gevechtsvliegtuigen of marineschepen die anders te duur zouden zijn voor individuele landen.

Kritiek en realiteit van een minderheidsregering

Vredesorganisatie PAX waarschuwt dat het kabinet wel enorm investeert in defensie, maar het vredesbeleid verwaarloost [4]. Directeur Rolien Sasse stelt: ‘De spanningen in de wereld vereisen ambitieuzere investeringen in vrede en de internationale rechtsorde, in plaats van het verder aanjagen van een wapenwedloop’ [4]. Ook de oppositie reageert fel. PVV-leider Geert Wilders noemt het coalitieakkoord ‘rampzalig!!’ en SP-leider Jimmy Dijk beschouwt het als een ‘aanval op onze beschaving’ [6]. Het kabinet-Jetten heeft slechts 66 van de 150 zetels in de Tweede Kamer [6], wat betekent dat elk belangrijke defensiebesluit afhankelijk is van steun uit de oppositie. De Tweede Kamer debatteert op 4 februari 2026 over het coalitieakkoord, waarna Rob Jetten de rol van formateur op zich neemt [6]. Het kabinet-Jetten staat volgens de media rond 23 februari 2026 op het bordes [6].

Bronnen

defensiesamenwerking Europa