Rusland verliest voor het eerst in twee jaar meer grond dan het wint in Oekraïne
Kiev, maandag, 4 mei 2026.
April 2026 markeert een historisch kantelpunt: Rusland verloor 116 vierkante kilometer netto terrein, de eerste territoriale achteruitgang sinds augustus 2024. De dagelijkse Russische landwinst klapte in elkaar van bijna 10 vierkante kilometer in 2025 naar slechts 2,9 in 2026. Oekraïense aanvallen op communicatielijnen, de blokkering van Starlink in februari en modderige omstandigheden braken de Russische opmars. President Zelensky noemt de zomer van 2026 bepalend voor de oorlog, terwijl voormalig VS-gezant Keith Kellogg stelt dat Rusland deze oorlog verliest omdat het cruciale doelen als Kyiv en Charkiv niet heeft bereikt.
Bloedige aanvallen leveren steeds minder op
De cijfers spreken boekdelen over Ruslands dalende slagkracht in Oekraïne. Tussen november 2025 en april 2026 veroverde Moskou slechts -925 vierkante kilometer minder dan in dezelfde periode een jaar eerder [1][2]. De gemiddelde dagelijkse terreinwinst stortte in van 9,76 vierkante kilometer in 2025 naar 2,9 vierkante kilometer in de eerste vier maanden van 2026 [2]. Deze dramatische daling heeft concrete oorzaken: Oekraïense tegenaanvallen, gerichte strikes op Russische communicatie en logistiek, plus de blokkering van Starlink in februari 2026 [1][2]. Het modderseizoen in maart en april maakte het er niet beter op voor de Russische gemechaniseerde eenheden [1]. Voor Nederlandse lezers betekent dit dat de oorlog mogelijk een andere wending neemt - wat gevolgen kan hebben voor energieprijzen, vluchtelingenstromen en defensie-uitgaven.
Zomer van 2026 wordt bepalend
President Zelensky ziet lichtpuntjes en noemt Rusland ‘niet meer zo sterk als voorheen’ [1]. Hij wijst naar het besluit van het Kremlin om op de traditionele 9 mei-parade in Moskou geen wapens te tonen - een teken van zwakte [1]. Keith Kellogg, voormalig Amerikaans Oekraïne-gezant, vat het bot samen: ‘Jullie winnen deze oorlog niet, jullie verliezen het. Mijn idee van winnen is dat je de Dnjepr bent overgestoken, in Charkiv bent en in Kyiv. Dat is je niet gelukt’ [1]. Zelensky waarschuwt dat de zomer van 2026 bepalend wordt [1]. Dat is geen loze kreet: traditioneel voert Rusland in mei en juni zijn aanvallen op als de grond opdroogt [2]. Of Moskou nog de kracht heeft voor een zomeroffensief blijft de vraag.
Russische luchtmacht kampt met tekorten
Zelfs Ruslands luchtoorlog vertoont scheurtjes. Hoewel Russische piloten tot zes glijbommen per Su-34 vlucht kunnen afvuren en het aantal maandelijkse aanvallen zouden kunnen opvoeren van 10.000 naar 15.000-16.000 [2], ontbreken vliegtuigen, onderhoudspersoneel en getrainde crews [2][3]. Russische militaire bloggers klagen openlijk over slecht geprioriteerde aanvallen waarbij dure munitie wordt verspild aan waardeloze doelen [3]. Op zondag 2 mei werden volgens Oekraïense cijfers nog altijd 1.120 Russische soldaten gedood of gewond [1] - cijfers die Britse en Amerikaanse inlichtingendiensten betrouwbaar achten [1]. Voor Nederland betekent dit dat de oorlog langer kan duren dan verwacht, met alle economische en politieke gevolgen van dien.