Friese koe overleeft als eerste in Europa een vogelgriepinfectie

2026-01-23 binnenland

Friesland, vrijdag, 23 januari 2026.
Een melkkoe in Noardeast-Fryslân heeft vogelgriep gehad en overleefde dit - een primeur voor Europa. De ontdekking kwam na de dood van een geïnfecteerde kat van hetzelfde bedrijf eind december 2025. Antistoffen in de melk bewijzen de doorgemaakte infectie. In de VS komen vogelgriepuitbraken bij melkvee al vaker voor sinds maart 2024. De koe had in december ademhalings- en uierproblemen. Het ministerie ziet geen tekenen van verspreiding naar andere bedrijven. Het risico voor mensen blijft zeer klein door pasteurisatie van melkproducten. Vervolgonderzoek naar alle dieren op het bedrijf loopt deze week af. De melk van de besmette koe werd niet voor consumptie gebruikt.

Kat wijst weg naar besmette koe

De ontdekking begon dramatisch. Eind december 2025 kreeg de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit een melding over twee zieke katten [1][2]. Een van de katten testte positief op vogelgriep en overleed twee dagen later, op 26 december 2025 [3][4]. Die kat kwam van het melkveebedrijf in Noardeast-Fryslân. Dat zette de alarmbellen aan. Op 15 januari 2026 screende de NVWA het melkvee op dat bedrijf [5]. Er waren geen zieke dieren, maar de onderzoekers vonden wel antistoffen tegen vogelgriep in de melk van één koe [6]. Die antistoffen bewijzen dat het dier een vogelgriepinfectie heeft doorgemaakt en heeft overleefd. Voor Europa is dit de eerste keer dat zoiets wordt vastgesteld [1][7].

Symptomen en vervolgonderzoek

De koe die besmet raakte had in december 2025 ademhalingsproblemen en uierontsteking [8]. Dat zijn typische symptomen van vogelgriep bij runderen, samen met koorts, verminderde melkproductie en dikke verkleurde melk [3]. Op 22 januari 2026 bezocht de NVWA het bedrijf opnieuw en nam bloed- en melkmonsters af van alle runderen [2][6]. Geen actief virus werd aangetroffen [2]. Deze week volgen de uitslagen van het onderzoek naar antistoffen bij alle dieren [9]. Ook test de GGD alle mensen op het bedrijf en de dierenarts [1]. De andere dieren op het bedrijf - honden, katten en paarden - vertonen geen ziekteverschijnselen [10].

Weinig risico voor consumenten

Het risico voor mensen blijft zeer klein [11]. De melk van de besmette koe werd afgevoerd en niet gebruikt voor menselijke consumptie [12]. Alle melk van dit bedrijf gaat alleen naar gepasteuriseerde producten [10]. Door pasteurisatie sterft het vogelgriepvirus af [GPT]. Demissionair landbouwminister Femke Wiersma benadrukt dat er geen aanwijzingen zijn voor verspreiding binnen of tussen bedrijven [3]. Ze laat deskundigen een risicobeoordeling maken [3]. In de Verenigde Staten komen vogelgriepuitbraken bij melkvee al vaker voor sinds maart 2024 [3][10]. Voor Nederlandse melkveehouders is dit echter nieuw terrein. De export van zuivelproducten hoeft voorlopig niet in gevaar te komen, zolang het bij deze ene koe blijft.

Bronnen

vogelgriep melkvee