Trump doet stapje terug na storm van kritiek over Afghanistan-uitspraken
Washington, zondag, 25 januari 2026.
Na massale verontwaardiging over zijn bewering dat NAVO-troepen ‘wegbleven van de frontlinie’ in Afghanistan, prees Trump plots de Britse soldaten. Veteranen en nabestaanden van de 25 omgekomen Nederlandse militairen noemen zijn eerdere woorden ‘respectloos’ en ‘een klap in het gezicht’. Europese leiders eisen excuses van de Amerikaanse president, die artikel 5 bagatelliseert terwijl dat juist door de VS zelf werd ingeroepen na 9/11.
Van ‘achterhoede’ naar ‘moedig’: Trump draait bij na ophef
De gebeurtenissen speelden zich af in de Verenigde Staten, maar raken Nederlandse families direct. Op zaterdag 24 januari probeerde Donald Trump de schade te beperken door op Truth Social de Britse soldaten plotseling ‘moedig’ en ‘geweldig’ te noemen [1]. Dit nadat hij donderdag 22 januari had beweerd dat NAVO-troepen ‘een beetje achterbleven’ in Afghanistan en zich afvroeg of bondgenoten ‘er zullen zijn’ als de VS hen nodig heeft [1]. De draai kwam er na een storm van kritiek van Europese leiders, waaronder de Britse premier Keir Starmer die de uitspraken ‘beledigend en ronduit walgelijk’ noemde [1]. Voor Nederlandse lezers betekent dit dat hun land opnieuw in de spagaat zit tussen bondgenootschap en waardigheid - een positie die steeds vaker voorkomt in de huidige geopolitieke realiteit.
Nederlandse militairen betaalden de hoogste prijs
De realiteit spreekt Trump tegen. Nederland stuurde tussen 2002 en 2021 ongeveer 30.000 militairen naar Afghanistan [2]. Van hen kwamen 25 om het leven [1][2]. Demissionair staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman schreef op X: ‘Ik heb zij aan zij met Amerikaanse collega’s gevochten. Ik heb er maten verloren. Zij brachten het hoogste offer’ [1]. Oud-commandant Mart de Kruif was nog directer: ‘Als voormalig commandant kan ik hier alleen maar duidelijk over zijn: deze man is iedere waardigheid verloren. Lest we forget’ [1]. Minister Van Weel van Buitenlandse Zaken benadrukte dat de VS artikel 5 van het NAVO-verdrag inriepen na 9/11 - de enige keer dat dit gebeurde [2][5]. ‘Wij waren daar wel, voor elke Amerikaan is er ook een Europeaan gesneuveld’ [2].
Europa eist excuses, Trump schrijft getallen op
Trumps poging tot herstel blijft oppervlakkig. Hij schreef zaterdag dat 457 Britse soldaten omkwamen in Afghanistan [1] - een cijfer dat hij kennelijk moest opzoeken nadat hij hun inzet had weggewuifd. Italiaanse premier Giorgia Meloni noemde zijn oorspronkelijke woorden ‘onacceptabel en schokkend’ [1]. In Italië kwamen 53 militairen om [3]. Britse premier Starmer zei tegen de BBC blij te zijn met Trumps nieuwe tekst, maar vroeg zich af waarom excuses uitbleven [2]. Voor Nederlandse burgers illustreert deze episode hoe hun land soms moet vechten voor erkenning van offers die in naam van het bondgenootschap zijn gebracht. Veteranen reageren verdrietig en woedend [4] - begrijpelijk, want Trump bagatelliseert hun missie terwijl Nederland juist op Amerikaanse uitnodiging naar Afghanistan ging.