ASML's CEO erkent dat het monopolie van zijn bedrijf 'zeer fragiel' is
Veldhoven, zaterdag, 9 mei 2026.
De topman van chipmachinefabrikant ASML waarschuwt dat het succes van zijn bedrijf kwetsbaar is, ondanks een koers van €1.319 en groei van 112% dit jaar. Christophe Fouquet ziet concurrentie opkomen nu iedereen doorheeft hoe cruciaal ASML’s technologie is voor AI-chips. Het bedrijf houdt nog altijd een monopolie op EUV-machines die €200-400 miljoen kosten, maar Chinese rivalen en Amerikaanse startups werken aan alternatieven. Fouquet voorspelt dat chiptekorten nog twee tot vijf jaar aanhouden, terwijl tech-giganten zoals Google en Microsoft miljarden investeren in AI-infrastructuur.
Exportbeperkingen en Chinese concurrentie
Fouquet’s zorgen zijn niet ongegrond. Premier Rob Jetten vloog in april 2026 nog naar Donald Trump om dreigende exportbeperkingen af te wenden [1]. Een Amerikaans wetsvoorstel wil meer chipmachines op de exportverbodlijst zetten [1]. ASML verkoopt nu al alleen oudere machines aan China - tools die in 2015 gelanceerd werden [3]. “Het is moeilijk voor mensen om te accepteren dat toegang tot deze technologie zo belangrijk is,” zei Fouquet deze week [3]. Chinese halfgeleiderbedrijven pushen hard voor een binnenlandse vervanger van ASML’s EUV-systemen [3]. Startups zoals Substrate en xLight in Amerika krijgen ook miljoenen aan financiering [9]. Substrate alleen al haalde meer dan €90 miljoen op [9].
Tekorten houden jaren aan ondanks groei
De Veldhovense chipgigant groeit ondanks alle turbulentie. Het aandeel steeg dit jaar 33.8% en over het afgelopen jaar zelfs 112.2% [2]. Maar Fouquet voorspelt dat chiptekorten nog twee tot vijf jaar aanhouden [4][9]. “De markt blijft beperkt door het aanbod,” vertelde hij op de Milken-conferentie in Beverly Hills [4]. Google Cloud alleen al groeide 63% met een omzet van €18 miljard vorig kwartaal [4]. Microsoft, Meta, Amazon en Google investeren samen meer dan €540 miljoen in AI-infrastructuur dit jaar [9]. ASML’s machines kosten tussen de €180 en €360 miljoen per stuk [9]. Zelfs TSMC vindt de nieuwste High-NA machines te duur [9].
Gevolgen voor Nederlandse economie
ASML’s kwetsbaarheid raakt Nederland hard. Het bedrijf schrapt 3.000 banen, waarvan mogelijk 1.700 gedwongen ontslagen [1]. Dit terwijl de overheid €1,5 miljard bijdraagt aan een nieuwe campus bij Eindhoven Airport voor 20.000 werknemers [1]. “Je kunt alleen mensen behouden als je werk voor ze hebt,” verdedigde Fouquet de ontslagen [1]. De nieuwe campus moet dit jaar van start gaan [1]. Voor consumenten betekent de chipschaarste duurdere laptops, telefoons en auto’s. AI-diensten blijven ook duur omdat bedrijven niet genoeg rekenkracht kunnen krijgen [9]. ASML’s monopolie houdt de hele technologie-industrie gegijzeld - en dat maakt Fouquet nerveus.