120 schepen vastgelopen in Perzische Golf terwijl Iran conflict wereldwijde energiecrisis dreigt te veroorzaken
Straat van Hormuz, dinsdag, 10 maart 2026.
Een militair conflict heeft de cruciale Straat van Hormuz geblokkeerd, waardoor 120 containerschepen vastzitten in de Perzische Golf. Deze zeestraat vervoert een vijfde van alle wereldolie en gas. Grote rederijen zoals Maersk hebben hun routes opgeschort en nemen geen nieuwe boekingen meer aan. Verzekeringskosten schieten omhoog en vrachttarieven stijgen dramatisch. Iran gebruikt de blokkade bewust als drukmiddel en valt schepen aan die toch proberen te passeren. Voor Nederland dreigen stijgende brandstofprijzen, voedselschaarste en leveringsproblemen van kunstmest, wat landbouwprijzen kan opdrijven.
Schepen gestrand, kunstmest duurder
Deze crisis bouwt voort op eerdere berichtgeving over productiedalingen in Irak, maar breidt nu uit naar de scheepvaart. Per 8 maart zitten ongeveer 120 containerschepen vast in de Golfstreek [1]. Grote rederijen zoals Maersk en Hapag-Lloyd hebben hun routes opgeschort en accepteren geen nieuwe boekingen meer [1]. “Ze willen geen extra problematische vracht. Er is zoveel onzekerheid over timing dat ze eerst de lading moeten afhandelen die al op het water is,” zegt Jonathan Roach van scheepsmakelaardij Braemer ACM [1]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit stijgende prijzen voor kunstmest - al 20 tot 30 procent duurder deze week [3]. Ruim een derde van de internationale ureumhandel komt uit de Perzische Golf [3]. Peter Kalkman van Van Iperen waarschuwt: “Door de blokkade raakt de levering van ureum verstopt. Op termijn kan dat gevolgen hebben voor de voedselvoorziening en voedselprijzen” [3].
Iran gebruikt straat als wapen
Iran zet de blokkade bewust in als drukmiddel tijdens het conflict [1]. Het Islamitische Revolutionaire Garde Corps (IRGC) claimde zaterdag 9 maart een aanval op olietanker Prima vanwege “negeren van herhaalde waarschuwingen over het doorvaartverbod” [2]. Eerder deze week werd al een containerSchip aangevallen en raakte een UAE-sleepboot door een raket [1]. Acht bemanningsleden van die sleepboot zijn mogelijk omgekomen [2]. Enkele tankers proberen nog steeds door te varen met uitgeschakelde transpondersystemen, ondanks extreem hoge oorlogsrisicoverzekeringen [2]. Roach van Braemer waarschuwt: “Iran is zich er goed van bewust dat deze zeestraat een drukmiddel is tijdens dit conflict. Ze zullen waarschijnlijk niet stoppen” [1].
Marine-escortes bieden weinig soelaas
President Trump wil dat de Amerikaanse marine tankers en schepen begeleidt door de Straat van Hormuz [1]. Maar maritiem specialist Matthew Wright van Kpler is sceptisch: “Iran is militair veel geavanceerder in het aanvallen van bewegende schepen. Navy-escortes maken schepen mogelijk juist meer tot doelwit” [1]. De blokkade verstoort de normale scheepvaartstroom drastisch. Peter Tirschwell van IHS Markit voorspelt: “Containers raken uit positie, stapelen zich op in havens, vertragen de productiviteit. Schepen liggen stil. Enorme hoeveelheden capaciteit verdwijnen van de markt en vrachttarieven stijgen” [1]. Voor Nederlandse importeurs betekent dit weken of maanden van leveringsproblemen, terwijl de situatie volgens experts alleen maar verergert [1][3].