Nederland gebruikt Europees asielakkoord als dekmantel voor hardere aanpak vluchtelingen
Den Haag, zondag, 15 februari 2026.
De regering grijpt het nieuwe Europese Asiel- en Migratiepact strategisch aan om strengere asielwetten door te voeren. Experts waarschuwen dat Nederland bewust de hardste interpretatie kiest van Europese regels die juist ruimte laten voor eigen invulling. Het kabinet voert weer het onderscheid tussen A- en B-statushouders in - iets wat Nederland begin 2000 afschafte. Vluchtelingenwerk stelt dat Nederland het Europese kader gebruikt ‘om hard te zijn’. De Raad voor de Rechtspraak verwacht hierdoor 19.000 extra rechtszaken. Terwijl andere EU-landen soepeler omgaan met dezelfde regels, kiest Nederland ervoor asielzoekers actief te ontmoedigen. Het argument ‘Brussel dwingt ons’ blijkt strategische framing voor nationaal beleid dat veel strenger uitpakt dan nodig.
VVD en CDA kiezen bewust voor hardste aanpak
VVD en CDA gebruiken de Europese afspraken bewust om ‘Nederland minder aantrekkelijk te maken dan andere lidstaten’ [1]. De partijen voeren opnieuw het onderscheid tussen vluchtelingen met een A-status (vlucht om wie ze zijn) en een B-status (vlucht voor oorlog en geweld) in [1]. Dit onderscheid schafte Nederland begin 2000 af, maar nu keert het terug als onderdeel van de hardere lijn [1]. Myrthe Wijnkoop van Vluchtelingenwerk legt het scherp uit: ‘Nederland heeft dat aangegrepen om hard te zijn. Nederland voert twee statussen in, het verkort de verblijfsvergunning, de procedures worden vereenvoudigd’ [1]. De regering stelt ook strengere eisen aan nareizende familieleden van mensen met een B-status, die nu minimaal twee jaar in Nederland moeten wonen en over voldoende middelen van bestaan moeten beschikken [1].
Rechtspraak verwacht grote toename zaken door nieuwe wetgeving
De gevolgen voor de rechtspraak zijn enorm. De Raad voor de Rechtspraak verwacht een flinke toename van vreemdelingenzaken na invoering van de twee asielwetten, met naar schatting 19.000 extra rechtszaken [1]. Specifiek door de terugkeer naar het stelsel van voor 2000 komen er circa 8.500 extra rechtszaken in 2028, omdat asielzoekers met een B-status vaker in beroep gaan [1]. Nederland kiest er ook voor om niet mee te doen aan de eerlijke verdeling van asielzoekers over Europese lidstaten en wil zich vrijkopen met een geldbedrag [1]. De Senatoren buigen zich in maart 2026 over de Asielnoodmaatregelenwet en de ‘wet twee statussen’ van voormalig PVV-minister Marjolein Faber [1].
Europese regels laten ruimte voor mildere aanpak
Het verhaal dat ‘Brussel ons dwingt’ klopt niet helemaal. De Europese regels voor asiel laten juist ruimte voor eigen invulling [1]. Op 12 juni 2026 zijn de Europese verordeningen van het asiel- en migratiepact van toepassing [1]. Experts hebben afgelopen week Kamerleden bijgepraat over het Europese Asiel en Migratiepact [1]. Andere landen gaan anders om met dezelfde regels: in 2025 werden in Duitsland en België wetten aangenomen die de regels voor nareizende familieleden aanscherpen, maar Nederland gaat nog verder [1]. De Tweede Kamer debatteert binnenkort over het Europese asiel- en migratiepact, waarbij duidelijk zal worden hoe Nederland de Europese regelgeving strategisch inzet voor een nationale verscherping van het asielbeleid [1].