Iran sluit Straat van Hormuz maar laat Chinese schepen door na diplomatieke druk

2026-05-14 buitenland

Straat van Hormuz, vrijdag, 15 mei 2026.
Terwijl Iran grotendeels de strategische Straat van Hormuz heeft afgesloten sinds de oorlog met de VS begon, maakt het land nu een uitzondering voor Chinese schepen. Na diplomatiek overleg zijn sinds 12 mei ruim 30 vaartuigen doorgelaten. President Trump en Xi Jinping spraken gisteren af dat de zeestraat open moet blijven. Iran nam ondertussen opnieuw een schip in beslag bij de VAE-kust. De ontwikkelingen komen terwijl nieuwe vredesgesprekken tussen Israël en Libanon vandaag beginnen in Washington, waar het huidige staakt-het-vuren zondag afloopt.

Chinese doorbraak na wekenlange blokkade

De doorbraak kwam er na intensief diplomatiek overleg tussen Beijing en Teheran [1][2]. Sinds woensdagavond 12 mei zijn meer dan 30 Chinese schepen door de straat gevaren, bevestigt de Iraanse Revolutionaire Garde [3]. Dat is een forse toename vergeleken met de vijf tot zeven schepen per dag in de afgelopen weken [3]. Iran had de waterweg grotendeels afgesloten sinds de oorlog met Amerika en Israël begon op 28 februari [4][5]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit goed nieuws: ongeveer een vijfde van alle wereldwijde olie- en gastransporten passeert normaal deze cruciale zeestraat [5]. Lagere energieprijzen worden echter nog niet verwacht, want de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens blijft bestaan [4].

Nieuwe escalatie ondanks Trump-Xi akkoord

President Trump en Chinese leider Xi Jinping kwamen gisteren tijdens hun ontmoeting in Beijing overeen dat de Straat van Hormuz open moet blijven voor de vrije doorgang van energie [6]. Xi verzekerde Trump dat China tegen militarisering van de straat is en geen tolheffing wil [6]. Ondertussen escaleerde de situatie opnieuw toen Iran gisteren een schip in beslag nam dat voor anker lag bij de VAE-kust [1][7]. Het vaartuig wordt nu richting Iraanse territoriale wateren gestuurd [7]. Iraanse vice-president Mohammadreza Aref claimde gisteren dat de straat “altijd ons eigendom is geweest” [1]. Ook zonk woensdag een Indiaas vrachtschip voor de kust van Oman na een aanval, waarbij alle 14 bemanningsleden werden gered [1][8].

Vredeskansen onder druk door aanhoudende gevechten

Vandaag beginnen in Washington nieuwe vredesgesprekken tussen Israël en Libanon, net voordat hun staakt-het-vuren zondag afloopt [8][9]. De timing is cruciaal: Libanese bronnen melden dat Israëlische aanvallen woensdag 22 doden eisten, waaronder acht kinderen [8]. Israël blijft Hezbollah-doelen bombarderen ondanks het bestand dat sinds 17 april geldt [8]. Voor Nederland zijn deze ontwikkelingen relevant omdat ze de energietoevoer beïnvloeden. Scheepvaartmaatschappijen rekenen hogere verzekeringspremies door de risico’s, wat doorwerkt in transportkosten [1]. Admiraal Brad Cooper van het Amerikaanse Centraal Commando waarschuwt dat Iraanse dreigingen “luid en duidelijk” worden gehoord door de scheepvaart- en verzekeringsindustrie [1].

Bronnen

Straat Hormuz Iran scheepvaart