Zuid-Holland remt woningbouw af met strenge regels terwijl minister op het gaspedaal trapt

2026-06-02 binnenland

Den Haag, dinsdag, 2 juni 2026.
De provincie Zuid-Holland eist 33% sociale huur bij nieuwbouw. Het rijk wil 30%. Dat kleine verschil blokkeert honderden woningen. Minister Boekholt-O’Sullivan grijpt nu in.

Drie procent verschil, duizenden woningen minder

In de provincie Zuid-Holland speelt zich een ruzieje af dat klinkt als een bureaucratisch akkefietje, maar harde gevolgen heeft voor iedereen die op zoek is naar een woning. De provincie eist dat bij nieuwbouwprojecten 33% van de woningen sociale huur moet zijn [2]. Het rijk vindt 30% genoeg [2]. Dat verschil van drie procentpunten — 3 — klinkt klein, maar is voor projectontwikkelaars en gemeenten groot genoeg om plannen in de ijskast te zetten. Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, D66) heeft Provinciale Staten daarom in een brief opgeroepen de regels aan te passen [2]. Ze ziet “strijdigheid” met het rijksbeleid [2]. Provinciale Staten debatteren woensdag 3 juni 2026 over een brede herziening van het provinciale omgevingsbeleid, waarbij deze kwestie bovenaan de agenda staat [2][4].

Hoeksche Waard staat te trappelen, provincie houdt de deur dicht

De spanning is het meest voelbaar in plattelandsgemeenten zoals Hoeksche Waard. De gemeenteraad besloot in november 2025 unaniem tot de bouw van 700 tijdelijke woningen — voor jongeren, Oekraïense ontheemden en statushouders [4]. Maar het provinciale omgevingsbeleid maakt geen onderscheid tussen tijdelijke en permanente woningen [4]. Het gevolg: tijdelijke woningen worden onderworpen aan dezelfde strenge ruimtelijke kaders als permanente bouw, met als eis dat ze binnen bestaand bebouwd gebied moeten worden gerealiseerd [4]. Uit gemeentelijk onderzoek blijkt dat bouwen aan de randen van dorpen noodzakelijk is om de opgave tijdig te realiseren [4]. De gemeente heeft hierover meerdere malen bij de provincie aan de bel getrokken, maar tot nu toe zonder resultaat [4]. Het college stuurde ook een brief naar minister Boekholt-O’Sullivan om de knelpunten op nationaal niveau aan te kaarten en de minister uit te nodigen voor overleg [4]. Ondertussen blijft de druk op de sociale huurmarkt in de regio onverminderd hoog [4].

Minister trapt op het gaspedaal, provincie zet schrap

Boekholt-O’Sullivan wil vaart maken. Ze streeft ernaar de Wet regie volkshuisvesting per 1 juli 2026 in werking te laten treden en verwacht in september 2026 voorstellen van de taskforce woningbouw voor een definitief nationaal bouwplan [5]. Daarnaast kondigt het kabinet een nationale grondbank aan: door strategisch gronden op te kopen wil het rijk grond sneller en goedkoper beschikbaar stellen voor woningbouw, energie en defensie [8]. Een definitief besluit over de oprichting en uitwerking van die grondbank wordt begin 2027 verwacht [8]. In Zuid-Holland moeten tussen 2022 en 2030 bijna een kwart miljoen woningen worden gebouwd [2]. Volgens gedeputeerde Anne Koning (volkshuisvesting, PRO) zijn er meer dan genoeg plannen voor minimaal 250.000 nieuwe woningen — maar plannen bouwen nu eenmaal geen huizen [2]. Het provinciale college reageerde snel: het stuurde direct een eigen brief aan Provinciale Staten om de punten van de minister te weerleggen [2]. De provincie wil de schaarse open ruimte — natuur en landbouw — zoveel mogelijk beschermen en beperkt daarom grootschalige woningbouw buiten bebouwd gebied [2]. Dit is niet de eerste keer dat Den Haag en de provincie botsen: ook toenmalig minister Hugo de Jonge strandde eerder op dezelfde Zuid-Hollandse muur [2]. De vraag is of woensdag 3 juni 2026 de dag wordt waarop die muur eindelijk een scheur vertoont [2][4].

Bronnen

sociale huur woningbouw