Europa keurt omstreden 'return hubs' goed die afgewezen asielzoekers naar Afrika sturen
Brussel, maandag, 30 maart 2026.
Het Europees Parlement stemde op 26 maart met 398 tegen 235 stemmen voor de oprichting van detentiecentra buiten de EU waar uitgeprocedeerde asielzoekers naartoe worden gestuurd. Deze ‘return hubs’ komen voornamelijk in Afrika en de westelijke Balkan. Nederland sluit zich aan bij Duitsland, Oostenrijk, Denemarken en Griekenland in een informele groep die deze centra wil opzetten. Mensenrechtenorganisaties spreken van een ‘historische terugslag’ en waarschuwen dat migranten in een ‘juridisch zwart gat’ terechtkomen. De nieuwe regels treden in werking op 12 juni 2026 en geven de EU vergaande bevoegdheden om migranten op te sporen, te arresteren en uit te zetten - tactiek die sterk doet denken aan Trump’s aanpak.
Nederland moet binnen twee maanden wetgeving aanpassen
Deze stemming op 26 maart markeert een nieuwe fase na de eerdere goedkeuring van controversiële ‘terugkeerhubs’ buiten de EU [1]. Nederland krijgt nu te maken met concrete deadlines. Het land moet binnen 60 dagen na 28 maart gemeenschappelijke EU-screeningformulieren en regels voor het delen van biometrische gegevens omzetten in nationale wetgeving [2]. De nieuwe regels treden officieel in werking op 12 juni 2026 [3]. Berlijn heeft al verkennende gesprekken geopend met Ghana en Marokko over het hosten van door de EU gefinancierde verwerkingscentra [2]. Duitse minister Nancy Faeser noemt het ‘a toolbox we urgently need’ [2].
Massale uitzettingen en striktere controles komen eraan
De realiteit wordt hard. Europese autoriteiten voeren nu gemiddeld 221 ‘pushbacks’ per dag uit [4]. In 2025 werden er meer dan 80.000 pushbacks geregistreerd, vooral in Italië, Polen, Bulgarije en Letland [4]. Luchtvaartmaatschappij Lufthansa onderhandelt al met Frontex over chartercapaciteit [2]. Bedrijven die personeel door de Schengen-zone verplaatsen moeten binnenkort controleren op uitstaande European Return Orders [5]. Het Belgische immigratiekantoor behandelt ongeveer 25.000 terugkeerzaken per jaar [5]. Het systeem wordt naar verwachting operationeel in 2027 [5].
Mensenrechtengroepen kondigen juridische strijd aan
88 non-profitorganisaties stuurden in februari 2026 een brief naar EU-instellingen waarin ze waarschuwen dat de nieuwe migratieregels meer politierazzias, surveillance en racial profiling toestaan [4]. Amnesty International’s Europese directeur Eve Geddie zegt dat het voorstel geen ‘adequate scrutiny or meaningful human rights assessments’ heeft gekregen [6]. Tegenstanders willen individuele overdrachten aanvechten voor België’s Raad van State en het EU-Hof van Justitie [5]. Nederlandse Europarlementariër Tineke Strik waarschuwt: ‘Whether consciously or not, the plan is similar to Trump’s deals with nations like El Salvador to take in deported migrants’ [4]. De juridische strijd begint nu pas echt.